Чаму давер беларусаў да Прэзідэнта высокі? Вось некалькі фактараў
Фота з архіва 21 верасня, Мінск . Высокі ўзровень даверу Прэзідэнту Беларусі тлумачыцца ростам эканомікі і бяспекай у краіне. Такую думку выказаў член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па міжнародных справах Аляксандр Шпакоўскі, каменціруючы вынікі комплекснага рэспубліканскага сацыялагічнага даследавання па грамадска-палітычнай тэматыцы.
Паводле слоў дэпутата, сёння ёсць падставы сцвярджаць, што абсалютная большасць беларускіх грамадзян падтрымлівае курс кіраўніка дзяржавы, накіраваны на забеспячэнне міру, стабільнага, суверэннага развіцця Беларусі, а таксама захаванне мадэлі сацыяльна арыентаванай краіны.
Аляксандр Шпакоўскі звярнуў увагу на тое, што ў 2025 годзе беларускае грамадства прадаставіла кіраўніку дзяржавы значны крэдыт народнага даверу, прагаласаваўшы за Аляксандра Лукашэнку на прэзідэнцкіх выбарах. Пасля амаль двух гадоў з моманту электаральнай кампаніі было важна вывучыць шляхам сацыялагічнага даследавання, наколькі гэты давер захоўваецца і ці ёсць праблемы.
«Дастаткова рэпрэзентатыўнае сацыялагічнае апытанне, праведзенае экспертамі і вучонымі, пацвярджае, што давер захоўваецца на ранейшым вельмі высокім узроўні. Паказчыкі нават перавышаюць тыя вынікі, якія былі атрыманы Аляксандрам Лукашэнкам на прэзідэнцкіх выбарах», — звярнуў увагу дэпутат.
Разважаючы аб прычынах такой тэндэнцыі, Аляксандр Шпакоўскі адзначыў, па-першае, забеспячэнне эканамічнага росту. Паводле яго слоў, і ў 2023, і ў 2024, і ў 2025 гадах эканоміка Беларусі расла. У мінулым годзе тэмпы крыху запаволіліся, але ўжо ў гэтым годзе назіраецца рост: ВУП Беларусі за студзень — жнівень вырас на 1,9%. 
«Гэты рост забяспечаны ў вельмі складаных умовах, ва ўмовах фактычна аб’яўленай супраць Беларусі эканамічнай вайны, — заўважыў член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах. — Уведзены драконаўскія санкцыі з боку калектыўнага Захаду. Такога ўзроўню абмежаванняў, хоць мы знаходзімся пад санкцыямі з 1997 года, наша суверэнная гісторыя не ведала. Аднак ва ўмовах эканамічнай вайны, эканамічнай агрэсіі беларуская эканоміка не толькі спраўляецца з санкцыйным выклікам, але і дэманструе рост».
Так, золатавалютныя рэзервы Беларусі павялічыліся за жнівень на $1,048 млрд і на 1 верасня 2026 года склалі $15,243 млрд. З іх 52% — гэта манетарнае золата, якое расце ў цане.
Немалаважным або нават ключавым фактарам даверу кіраўніку дзяржавы, паводле слоў Аляксандра Шпакоўскага, з’яўляецца высокі ўзровень бяспекі ў краіне, нягледзячы на канфліктнасць, якая нарастае, у сучасным свеце. «Беларусь не ўцягнулася ў прастору вайны, захоўвае свой статус донара рэгіянальнай стабільнасці і дзяржавы, якая мірна развіваецца. Людзі выдатна разумеюць характар існуючай міжнароднай абстаноўкі, якая характарызуецца супярэчлівасцю і высокай ступенню канфліктнасці», — адзначыў дэпутат, заўважыўшы, што 2025 год стаў рэкордным па колькасці канфліктаў і пашырэнні іх геаграфіі.
Аляксандр Шпакоўскі звярнуў увагу, што кожнае шостае дзіця на планеце жыве ў зонах узброеных канфліктаў. Больш за 700 млн людзей сутыкаюцца з недахопам прадуктаў харчавання. Больш за 120 млн людзей на планеце сталі вымушана перамешчанымі асобамі, з іх амаль 40 млн — бежанцы.
«На гэтым фоне Беларусь выглядае вельмі выйгрышна. Прэстыж нашай дзяржавы на міжнароднай арэне расце. Натуральна, існуючая геапалітычная сітуацыя і дасягненні Беларусі ўплываюць на грамадскія настроі. Таму беларусы і паказваюць такія ўпэўненыя вынікі ў плане даверу дзеючаму Прэзідэнту», — выказаўся член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах.
Каменціруючы вынікі сацыялагічнага даследавання, якія датычацца ацэнкі дзейнасці кіраўніка дзяржавы па забеспячэнні бяспекі ўнутры краіны, захаванні міру ў краіне на фоне напружанай сусветнай абстаноўкі, умацаванні міжнароднага аўтарытэту Беларусі, Аляксандр Шпакоўскі ўказаў на мінімальны ўзровень злачыннасці ў краіне за тры дзясяткі гадоў яе суверэннага развіцця, і гэты ўзровень быў зафіксаваны ў мінулым годзе.
Паводле слоў дэпутата, гэты рэзультат — вынік мэтанакіраванай палітыкі Прэзідэнта па падтрыманні прэстыжу праваахоўных органаў і забеспячэнні належнага ўзроўню бяспекі ў дзяржаве. Размова ідзе аб грамадскай бяспецы, якая ў Беларусі знаходзіцца сапраўды на вельмі высокім узроўні.
У адным інтэрв’ю кіраўнік дзяржавы, калі ў яго спыталі пра нацыянальную ідэю беларусаў, сказаў, што ідэалогія і ідэя заключаюцца ў тым, каб маладая маці з каляскай магла ў вячэрні час выйсці на вуліцу і ёй нішто не пагражала. «Па сутнасці, мы гэтага выніку дасягнулі. Беларусь сапраўды вельмі бяспечная краіна, што пацвярджаюць і ўражанні нашых замежных гасцей, сотні тысяч якіх прыбываюць у Беларусь дзякуючы бязвізаваму рэжыму, уражанні нашых саюзнікаў з Расіі», — сказаў ён.
Што датычыцца захавання міру ў краіне на фоне напружанай сусветнай абстаноўкі, Аляксандр Шпакоўскі адзначыў, што цяпер мір і бяспека каштуюць вельмі дорага, і гэта не фігура мовы. У больш як 40 краінах ідзе звыш 60 узброеных канфліктаў і адзін з іх — непасрэдна ля дзяржаўных граніц Беларусі.
Ён адзначыў, што беларусы традыцыйна падтрымліваюць вельмі блізкія сувязі з украінцамі і расіянамі — маюцца на ўвазе і роднасныя сувязі, і гуманітарныя, турыстычныя кантакты. Ён выказаў упэўненасць у тым, што беларускае грамадства аддае даніну належнай павагі той палітыцы, якую мэтанакіравана праводзіць Аляксандр Лукашэнка. І палітыка гэта ў тым, каб не дапускаць фарміравання ваенных рызык для Беларусі.
«Мы паслядоўна ўмацоўваем абараназдольнасць нашай дзяржавы і разам з тым робім усё магчымае на палітыка-дыпламатычным узроўні, каб наша краіна не стала арэнай для ваеннага проціборства, — падкрэсліў Аляксандр Шпакоўскі. — Пры гэтым людзі цудоўна разумеюць даволі высокую ступень пагроз для Беларусі, паколькі наша краіна рэалізуе суверэнны курс, які не ўсім уладным людзям падабаецца, як, увогуле, і само з’яўленне на палітычнай карце незалежнай Беларусі».
«Нельга сказаць, што мы развіваемся ў спрыяльных умовах. Хутчэй наадварот. Але ў гэтых умовах Прэзідэнт здолеў забяспечыць мір і стабільнасць у грамадстве. І гэта дарагога каштуе», — падкрэсліў дэпутат.
Ён параўнаў сітуацыю ў Беларусі з гісторыяй тых постсавецкіх рэспублік, з якімі мы стартавалі з адных пазіцый пасля распаду СССР. «Звярніце ўвагу: ва Украіне — вайна, спачатку быў грамадзянскі, а цяпер гэта расійска-ўкраінскі канфлікт з актыўным уцягваннем заходніх дзяржаў», — заўважыў Аляксандр Шпакоўскі. Некаторыя цэнтральнаазіяцкія краіны ў сваёй гісторыі прайшлі праз грамадзянскія войны.
«Захаванне міру, бесканфліктных адносін з суседзямі, развіццё стабільна функцыянуючага, з міжканфесійным, міжкласавым мірам грамадства — гэта высокае дасягненне, якое характэрна для сучаснай Беларусі. Гэта наша канкурэнтная перавага і гэта вынік палітычнай волі беларускага народа, выканаўцам якой быў і з’яўляецца Прэзідэнт. Таму народ чарговы раз выказаў давер нацыянальнаму лідару, які забяспечвае нашы інтарэсы», — рэзюмаваў член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах.
Як паведамлялася, пераважная большасць беларусаў — 87,6% — па выніках сацыялагічнага даследавання выказалі давер Прэзідэнту Беларусі. 
Рэспандэнтам таксама было зададзена пытанне, як яны ацэньваюць дзейнасць Прэзідэнта па шэрагу напрамкаў развіцця краіны. Так, па пытанні забеспячэння бяспекі ўнутры краіны 90% апытаных адказалі, што ацэньваюць дзейнасць кіраўніка дзяржавы як паспяховую, 1,1% — як непаспяховую, 8,9% не змаглі адказаць. 
Дзейнасць кіраўніка дзяржавы па захаванні міру ў краіне на фоне напружанай сусветнай абстаноўкі як паспяховую ацэньваюць 89,8%, як непаспяховую — 1,4%, што нават ніжэй за арыфметычную хібнасць, і 8,8% рэспандэнтаў не змаглі адказаць. 
Што датычыцца яшчэ аднаго напрамку дзейнасці кіраўніка дзяржавы — умацавання міжнароднага аўтарытэту Беларусі, большасць апытаных — 81,2% — ацанілі яе як паспяховую, 5,3% — як непаспяховую і 13,5% рэспандэнтаў не змаглі адказаць. 
Асобнай увагі заслугоўвае дзейнасць Прэзідэнта па развіцці рэгіёнаў Беларусі. Яе паспяховасць адзначылі 75,4% рэспандэнтаў, 9,3% адказалі, што не лічаць яе паспяховай, і 15,3% не змаглі адказаць. 
Што датычыцца захавання стабільнай сацыяльна-эканамічнай сітуацыі, то 73,5% апытаных ацанілі дзейнасць кіраўніка дзяржавы па гэтым напрамку на паспяхова, 10% — не паспяхова, 16,5% не змаглі адказаць. 
У ліпені — жніўні 2026 года Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі па заказе БІСД правёў комплекснае рэспубліканскае сацыялагічнае даследаванне. У ім прынялі ўдзел 2045 рэспандэнтаў з усіх рэгіёнаў краіны. Першую частку вынікаў сацдаследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прэзентавалі ў Мінску 10 верасня. 16 верасня была прадстаўлена другая частка — па грамадска-палітычнай тэматыцы.
