Вынікі сацдаследавання па актуальных пытаннях сацэканамразвіцця Беларусі прэзентавалі ў Мінску
10 верасня, Мінск . Першую частку вынікаў маштабнага комплекснага рэспубліканскага сацыялагічнага даследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прэзентавалі ў Мінску,
Сацдаследаванне праводзіў у ліпені-жніўні 2026 года Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі па заказе Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (БІСД).
«Мы прадстаўляем сёння першую частку нашых вынікаў. Разгледзім блок сацыяльна-эканамічных пытанняў. Затым будзе блок аб грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне. А заключная прэзентацыя будзе прысвечана рэзанансным пытанням. Мы вывучалі розныя аспекты сацыяльнага самаадчування жыхароў нашай краіны. Апытана больш за 2 тыс. рэспандэнтаў, яны прадстаўляюць усе рэгіёны Беларусі. У даследаванні прынялі ўдзел і мужчыны, і жанчыны, людзі сямейныя і несямейныя, з розным узроўнем адукацыі. Выбарачная сукупнасць рэпрэзентуе насельніцтва ўсёй краіны. У даследаванні прынялі ўдзел жыхары 99 населеных пунктаў, якія падзяліліся з інтэрв’юерамі сваім меркаваннем аб тым, наколькі яны задаволены ўмовамі жыцця ў сваім населеным пункце, якія іх прыярытэты ў частцы работы, правядзення вольнага часу, каштоўнасныя арыентацыі. Гэта палітра дае нам магчымасць уявіць, чым жывуць сучасныя беларусы і наколькі яны камфортна адчуваюць сябе ў сваёй роднай краіне», — сказаў дырэктар Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Мікалай Мыслівец. 
Намеснік дырэктара БІСД Віталь Пунчанка назваў сацдаследаванне самым значным праектам за апошні час для Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук і Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў. «Гэта не проста даследаванне, гэта інструмент стратэгічнага ведання. Прадстаўленыя вынікі вызначаюцца рэпрэзентатыўнасцю і маштабнасцю як па ахопе насельніцтва, так і па шырыні зададзеных пытанняў», — падкрэсліў ён.
Паводле яго слоў, неабходнасць такога ўсёабдымнага даследавання абумоўлена многімі фактарамі. «Па-першае, зверка гадзіннікаў на старце новай пяцігодкі. Прынятая на Усебеларускім народным сходзе праграма сацыяльна-эканамічнага развіцця заснавана на народных прапановах. Сёння важна ацаніць першасныя вынікі выканання прыярытэтаў не толькі па статыстычных, але і па сацыялагічных крытэрыях. Вельмі важна менавіта цяпер падтрымліваць жывую сувязь з грамадзянамі, пачуць іх думкі, спадзяванні і страхі», — зрабіў акцэнт Віталь Пунчанка. 
«Другі фактар - свет імкліва мяняецца і нікога не чакае. Размова не толькі аб беспрэцэдэнтнай знешняй турбулентнасці, ва ўмовах якой нам неабходна сумленна, аб’ектыўна ацэньваць сітуацыю ўнутры, гатоўнасць грамадства да сумеснай інтэнсіўнай работы на мірным фронце, да якой нас заклікае кіраўнік дзяржавы. Размова і аб імклівым развіцці тэхналогій. Штучны інтэлект крочыць парадам па планеце, і Беларусь не выключэнне. Тэхналогіі ўжо мяняюць, а ў бліжэйшай будучыні яшчэ больш зменяць грамадскае стаўленне да сфер працы, права, камунікацыі. Неабходна разумець гатоўнасць грамадства да гэтых змяненняў, убачыць праблемныя кропкі, прапрацаваць сустрэчныя крокі з боку дзяржавы па недапушчэнні лічбавай няроўнасці», — абазначыў намеснік дырэктара БІСД.
Яшчэ адзін аспект даследавання звязаны з надыходзячым Днём народнага адзінства. «Напярэдадні галоўнага аб’яднальнага свята краіны рашуча важна бачыць рэальныя пункты перасячэння і разыходжання інтарэсаў моладзі і пенсіянераў, жыхароў вёскі і гарадоў розных куткоў нашай краіны. Важна ўлічыць меркаванне кожнага і на гэтай аснове паступова ўдасканальваць наш грамадскі дагавор і ўмацоўваць давер грамадства дзяржаве», — рэзюмаваў Віталь Пунчанка.
У сацыялагічным даследаванні прынялі ўдзел 2045 рэспандэнтаў, у тым ліку 22,3% — з Мінска, 16,3% — з Мінскай вобласці, 14,3% — Гомельскай, 14,2% — Брэсцкай, 11,7% — Віцебскай, 10,7% — Гродзенскай, 10,5% — Магілёўскай абласцей. Сярод іх 78,9% гарадскіх і 21,1% — сельскіх жыхароў. 
Сярод апытаных — 55,3% жанчын і 44,7% мужчын. Яны адносяцца да розных узроставых груп: 18,6% удзельнікаў — 18-30 гадоў, 51,8% удзельнікаў — ад 31 года да 57 гадоў у жанчын і 62 гадоў у мужчын, 29,6% — ад 58 гадоў у жанчын і 63 гадоў у мужчын. 
40,9% апытаных маюць вышэйшую, 44,2% — прафесійна-тэхнічную, сярэднюю спецыяльную, 14,9% — базавую (да 9 класаў) або сярэднюю агульную (да 11 класаў) адукацыю. 
У шлюбе знаходзяцца 55,4% удзельнікаў даследавання, 17,3% — не замужам/халастыя, 12,9% — удаўцы/удовы, 10,8% — разведзены. Дзеці ёсць у 75,6% апытаных. 
Фота Сяргея Шэлега
