Мадэрнізацыя сетак і зніжэнне энергаёмістасці: як будзе развівацца энергетыка Беларусі да 2030 года
Фота з архіва 6 кастрычніка, Мінск . Як будзе развівацца энергетыка Беларусі да 2030 года, расказаў намеснік міністра энергетыкі Беларусі Уладзіслаў Доўгі ў час IV Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Устойлівае развіццё энергетыкі Беларусі: стан і перспектывы»,
Уладзіслаў Доўгі адзначыў, што дзяржаўная праграма «Устойлівая энергетыка і энергаэфектыўнасць» на 2026-2030 гады ўключае тры складнікі: павышэнне эфектыўнасці выкарыстання паліўна-энергетычных рэсурсаў, павышэнне энергетычнай самастойнасці, збалансаванае развіццё і мадэрнізацыю энергетычнай галіны. Паводле яго слоў, праграма па збалансаваным развіцці і мадэрнізацыі энергетычнай галіны з’яўляецца найбольш капіталаёмкай. Яна накіравана на забеспячэнне ўсё большага попыту прадпрыемстваў і насельніцтва на электраэнергію, павышэнне даступнасці і надзейнасці цепла- і газазабеспячэння і прадугледжвае ўвод новых і мадэрнізацыю дзеючых генерыруючых крыніц, вывад з эксплуатацыі фізічна і маральна ўстарэлага абсталявання, абнаўленне электрычных і цеплавых сетак, далейшую лічбавізацыю энергетыкі. «Сучасная мадэрнізацыя сетак — неабходная ўмова іх надзейнай работы і бесперабойнага энерга- і палівазабеспячэння прамысловых і сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, а таксама насельніцтва», — падкрэсліў ён.
Праграма павышэння эфектыўнасці выкарыстання паліўна-энергетычных рэсурсаў прадугледжвае, што да канца пяцігодкі энергаёмістасць беларускай эканомікі павінна знізіцца на 4% у параўнанні з узроўнем 2025 года. «Ва ўмовах высокай канкурэнцыі дзейнічае просты прынцып: чым менш паліўна-энергетычных рэсурсаў выкарыстоўваецца пры вытворчасці прадукцыі, тым яна больш танная і канкурэнтаздольная на ўнутраным і знешнім рынках», — растлумачыў намеснік міністра.
Павышэнне энергетычнай самастойнасці накіравана на павелічэнне долі ўласных рэсурсаў у энергетычным балансе Беларусі. Да іх адносяцца мясцовыя віды паліва, перш за ўсё драўніна і торф, аднаўляльныя крыніцы энергіі, а таксама электраэнергія, што выпрацоўваецца Беларускай АЭС. Чым вышэй доля ўласных энергарэсурсаў, тым менш краіна залежыць ад знешніх ланцужкоў паставак. Узровень энергетычнай самастойнасці Беларусі плануецца давесці да 33%.
Таксама Уладзіслаў Доўгі дадаў, што энергетыка Беларусі з’яўляецца ключавой жыццезабеспячальнай галіной. «Беларуская энергасістэма — высокатэхналагічны комплекс электрастанцый і сетак, які надзейна забяспечвае прамысловасць, сельскую гаспадарку і насельніцтва электрычнай і цеплавой энергіяй», — сказаў ён.
На пачатак 2026 года працягласць газаразмеркавальнай сістэмы Беларусі складала каля 69 тыс. км. Яна забяспечвае падачу прыроднага газу ва ўсе 118 раённых цэнтраў, 115 гарадоў і 85 гарадскіх пасёлкаў краіны. Устаноўленая магутнасць генерыруючых крыніц беларускай энергасістэмы перасягае 12 тыс. МВт. У тым ліку магутнасць Беларускай АЭС складае 2340 МВт, цеплавых электрастанцый — каля 9761 МВт, гідраэлектрастанцый — 88 МВт. Агульная працягласць ліній электраперадачы перавышае 284 тыс. км. У энергасістэме таксама налічваецца больш за 1,3 тыс. падстанцый напружаннем 35-750 кВ. Працягласць цеплавых сетак складае каля 7,8 тыс. км у аднатрубным вылічэнні.
Паводле слоў намесніка міністра, у 2024-2025 гадах у Беларусі быў зафіксаваны гістарычны максімум спажывання электраэнергіі — больш як 42 млрд кВт.гадз. За пяцігодку электраспажыванне ў краіне павялічылася больш як на 5 млрд кВт.гадз, або на 16%. Важнай падзеяй для беларускай энергетыкі стаў увод у эксплуатацыю Беларускай АЭС. Станцыя дазволіла замясціць прыкладна 18 млрд куб.м імпартуемага прыроднага газу. За пяцігодку ў Беларусі было пабудавана і рэканструявана звыш 12,5 тыс. км электрычных сетак усіх класаў напружання. У бягучай пяцігодцы плануецца пабудаваць і мадэрнізаваць амаль 18,5 тыс. км сетак.
