«Прыдатны пяць сутак». Даведаліся пра рэцэпт сапраўднага савецкага квасу, якім частавалі Лукашэнку ў Вілейцы
Скрыншот відэа Навіны сюжэта «»Па факце: рашэнні Першага». Праект БЕЛТА» Лукашэнку пачаставалі вядомым кісламалочным напіткам. Расказваем, дзе і як яго вырабляюць Гэтаму рэцэпту ўжо больш за 60 гадоў. Як робяць марожанае, якое ацаніў Лукашэнка Квас быў сімвалам савецкай эпохі. Машына з жоўтай цыстэрнай традыцыйна збірала чэргі. Цяпер на вуліцах такое можна ўбачыць рэдка, але адпачывальнікам у многіх гарадскіх парках дагэтуль прапануецца гэты напітак. Вядома, тэхналогія яго вытворчасці ўжо шмат у чым памянялася. Але беларускія прадпрыемствы ўсё ж стараюцца берагчы традыцыі, каб захаваць арыгінальны смак прадукцыі, якая даўно ўсім палюбілася. І квас не выключэнне. У час нядаўняй рабочай паездкі ў Вілейскі раён Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнку якраз пачаставалі квасам па той самай савецкай рэцэптуры, і кіраўнік дзяржавы быў прыемна здзіўлены. Як вырабляюць гэты знакаміты хлебны напітак, расказваем у праекце БЕЛТА «Па факце: спецыяльны рэпартаж».
З чаго квас
Каб даведацца рэцэпт «таго самага» квасу, мы адпраўляемся на Вілейскі хлебазавод. Сёння гэта філіял Барысаўскага камбіната хлебапрадуктаў. 
«Наш квас цэняць за асвяжаючы смак, лёгкую кіслінку і натуральную газіраванасць, якая ўтвараецца ў час самога працэсу браджэння. Квас мы вырабляем нестэрылізаваны і нефільтраваны. Наш квас выглядае крыху мутным, але затое мае той непаўторны хлебны смак», — апетытна апісвае прадукцыю начальнік лабараторыі Вілейскага хлебазавода Жанна Козак. 
У аснове напітку — кваснае сусла, вада, белы цукровы сіроп, дрожджы. Так, рэцэпт просты, нічога лішняга. За гады ён стаў прывычнай руцінай і разам з тым маленькім цудам. Менавіта таму смак застаецца сапраўдным і пазнаваемым: без наслаенняў і штучных адценняў, толькі чыстая гармонія інгрэдыентаў.
Як вырабляюць хлебны квас
«Мы напярэдадні загадзя варым белы цукровы сіроп, каб ён астыў да патрэбных паказчыкаў. Вадзічка ў нас ачышчаная, паступае праз фільтр і таксама правяраецца. Набіраем ваду вызначанай тэмпературы, рыхтуем канцэнтрат кваснага сусла», — тлумачыць працэс вытворчасці купажыст Ірына Сільвановіч. 
Кваснае сусла пастэрызуюць у суславарцы мінут 10-15 — дакладнасць, правераная часам. Усе інгрэдыенты змешваюцца, і браджэнне доўжыцца двое-трое сутак. Гэтага дастаткова, каб хлебны пах раскрыўся поўнасцю, а салодкасць і кіслінка знайшлі баланс. 
«Мы правяраем, ці набраў напітак патрэбную кіслотнасць. Праверылі — астудзілі, закупажыравалі да патрэбнай сумесі і можна разліваць і прадаваць. Вось такая нескладаная вытворчасць. Без кансервантаў, без дабавак. Вось такі ў нас атрымліваецца жывы квас», — адзначыла Ірына Сільвановіч.
І хоць вытворчасць, паводле слоў работнікаў хлебазавода, нескладаная, для старонняга наглядальніка гэта выглядае не так. У працэсе прыгатавання напітак разліваюць па ёмістасцях — кожная па чатыры тоны. Яны запенены не проста так: гэта неабходна для падтрымання патрэбнай тэмпературы. 
Ды і, нягледзячы на прастату рэцэпта, вытворчасць таксама няхуткая. На прыгатаванне квасу ідзе некалькі дзён. Менавіта ад працэсу браджэння шмат у чым і залежыць той самы хлебны смак напітку.
«Адзін дзень я рыхтую сіроп, ён астывае. На наступны дзень я ўжо раблю непасрэдна сам квас, і двое-трое сутак ён квасіцца. На чацвёртыя суткі ён гатовы, астуджаны і можна разліваць яго і адпраўляць», — расказала аб тонкасцях вытворчасці купажыст.
Колькі калорый у квасе
Аказваецца, вытворчасць такога квасу сезонная. Звычайна напітак выпускаюць з мая па верасень. Увогуле, калі ў Беларусі пануе кліматычнае лета. 
«Квас добра праганяе смагу і дапамагае ўзбадзёрыцца. Пры гэтым ён змяшчае мала калорый: у 100 мілілітрах квасу — усяго 25 кілакалорый. Квас не змяшчае ні фарбавальнікаў, ні кансервантаў. Таму ён больш карысны, чым многія газіраваныя напіткі», — звярнула ўвагу Жанна Козак.
У яе лабараторыі ажыццяўляецца кантроль усяго тэхналагічнага працэсу, пачынаючы ад падрыхтоўкі сыравіны і заканчваючы прыгатаваннем паўфабрыкатаў. На кантроль якасці гатовага прадукту неабходна 15-20 мінут.
«У нас у лабараторыі правяраецца кіслотнасць. І па тым, якая набіраецца кіслотнасць, мы даём заданне спыніць працэс браджэння і пакідаем квас астуджвацца. На наступны дзень мы паўторна правяраем кіслотнасць і робім купажыраванне кваснага сусла. Гэта значыць, дабаўляем астатні сіроп, правяраем на кіслотнасць, сухія рэчывы і даём згоду на разліў квасу», — растлумачыла Жанна Козак.
У гэты летні сезон Вілейскі хлебазавод выпусціў 150 тыс. л квасу, а ў мінулым годзе — 110 тыс. л. Сакрэт вытворчасці ў тым, што напітак не пастэрызуюць і не фільтруюць. Не дабаўляюць фарбавальнікі і кансерванты. Прыдатны такі квас пяць сутак. Таму прадаюць напітак у Вілейцы і бліжэйшых гарадах, а таксама ў Смаргоні, Глыбокім і Оршы.
Фота з архіва БЕЛТА, скрыншоты відэа
