Паўза ў процістаянні ЗША і КНР: якая стратэгія будзе лепшая для Беларусі, расказаў аналітык
Старшыня КНР Сі Цзіньпін знаходзіўся з дзяржвізітам у ЗША з 23 па 25 верасня і правёў у Белым доме перагаворы з прэзідэнтам ЗША Дональдам Трампам у вузкім і пашыраным складах. Аналітык Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў, кіраўнік Цэнтра даследаванняў ШАС і БРІКС Юрый Ярмалінскі ў размове з карэспандэнтам БЕЛТА назваў асноўныя высновы, якія можна зрабіць па выніках гэтых перагавораў, і як гэты візіт можа датычыцца Беларусі.
«Чарговы саміт кіраўнікоў КНР і ЗША, нягледзячы на беспрэцэндэнтны пратакольны цырыманіял, прайшоў без значных прарываў, хоць і паслаў пазітыўны сігнал астатняму свету. Бакі прадаўжаюць дэманстраваць гатоўнасць прагматычна дамаўляцца аб правілах канкурэнцыі па прапанаванай раней кітайскім бокам формуле «канструктыўнай стратэгічнай стабільнасці». Прадаўжэнне Пусанскага гандлёвага перамір’я да студзеня 2027 года зніжае рызыку новай тарыфнай эскалацыі, але не здымае існуючых фундаментальных супярэчнасцей і праблем», — адзначыў Юрый Ярмалінскі.
Аналітык дапусціў, што Пекін і Вашынгтон, кіруючы напружанасцю ў адносінах, ствараюць прастору для палітычнага манеўру шляхам выйгрышу часу. «Сі Цзіньпін умацоўвае свае пазіцыі перад XXI з’ездам КПК, які запланаваны на канец 2027 года. Для гэтага ён хоча выкарыстаць шэраг падстаў: цяпер Вашынгтон, затым — саміты АТЭС у Шэньчжэні (лістапад) і G20 у Маямі (снежань). Дональд Трамп жа не хоча ствараць сабе лішніх складанасцей напярэдадні лістападаўскіх выбараў у Кангрэс. Акрамя таго, у Белым доме адкрыта гавораць, што цяперашняя перадышка патрэбна для стварэння ўласных ланцужкоў паставак рэдказямельных металаў без удзелу Кітая. Пасля гэтага ЗША змогуць вярнуцца да больш строгай лініі. Вось чаму найбольш адчувальныя для бакоў праблемы пакуль вынесены за дужкі на перагаворах», — падкрэсліў эксперт.
У парадку дня эксперты асабліва вылучаюць пытанні штучнага інтэлекту. Юрый Ярмалінскі адзначае, што гэта неад’емная частка «гульні вялікіх дзяржаў» з разыходнымі падыходамі і інтарэсамі. Стварэнне стратэгічнага дыялогавага канала па гэтай тэхналогіі азначае ўскоснае прызнанне Вашынгтонам няздольнасці спыніць тэхналагічнае развіццё Паднябеснай і гатоўнасць у перспектыве падзяляць глабальныя сферы ўплыву. Пры гэтым Кітай імкліва скарачае разрыў са Злучанымі Штатамі і ўжо выбудоўвае дыялог з пазіцый супастаўнага цэнтра сілы і роўнага саперніка.
Аналітык прыходзіць да высновы аб тым, што амерыкана-кітайская канфрантацыя пастаўлена на часовую паўзу. Абодва бакі імкнуцца атрымаць перавагу, пазбягаючы непатрэбнай эскалацыі. «Пры гэтым устойлівага і працяглага міру ва ўмовах канфліктуючых мэт і падыходаў ЗША і КНР быць не можа — толькі лакальныя разрадкі», — выказаў меркаванне Юрый Ярмалінскі.
«Узгодненая кіруемая біпалярнасць у адносінах ЗША і КНР робіць яшчэ больш неабходнай і важнай цесную каардынацыю паміж сярэднімі дзяржавамі, у тым ліку на такіх пляцоўках, як ЕАЭС, ШАС, АДКБ, БРІКС. Для Рэспублікі Беларусь у бягучых міжнародных умовах менавіта разнаскорасная шматвектарнасць бачыцца найбольш аптымальнай і разумнай стратэгіяй», — падкрэсліў аналітык.
Аснова такой стратэгіі — паступальны працяг (з улікам нацыянальных інтарэсаў) саюзнага будаўніцтва з братэрскай Расіяй, а таксама ў цэлым паглыбленне інтэграцыі (перш за ўсё эканамічнай) на постсавецкай прасторы. «Не менш значным бачыцца ўсепагоднае стратэгічнае партнёрства з Кітаем. Менавіта прамыслова-тэхналагічная кааперацыя з гэтымі дзвюма сусветнымі дзяржавамі робіць Мінск часткай шырокага еўразійскага контуру бяспекі і эканамічнай прасторы, забяспечваючы магчымасці для ўстойлівага развіцця», — адзначыў эксперт.
Да прыкладна такога ж узроўню і дынамікі варта падцягваць і палітычны дыялог з хуткарослай амбіцыйнай Індыяй. Свабодны ад ілюзій і завышаных чаканняў прагматычны суверэнны дыялог з ЗША (не на шкоду адносінам з іншымі саюзнікамі) — яшчэ адзін сістэмаўтваральны элемент беларускай стратэгіі. «Палітычная геаграфія Беларусі, якая з’яўляецца адначасова перавагай і слабаабароненым месцам, прадвызначае натуральны характар падтрымання здаровых адносін і з бліжэйшымі суседзямі, нягледзячы і наперакор бягучай геапалітычнай кан’юнктуры. Беларускі інстытут стратэгічных даследаванняў з улікам нядаўніх установак кіраўніка дзяржавы імкнецца трымаць усе абазначаныя стратэгічныя трэкі ў фокусе сваёй прыярытэтнай увагі», — рэзюмаваў Юрый Ярмалінскі.
БЕЛТА.
