Два Дзяды Марозы, адукацыйныя праекты. Чым здзіўляў «Славянскі базар — 2023»
12 ліпеня, Віцебск . Да юбілейнага XXXV Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» засталося 4 дні. БЕЛТА прапануе акунуцца ў рэтраспектыву: штодзённа ў архіўных матэрыялах расказваем пра самыя яркія моманты кожнага фестывалю па гадах. Сёння — пра фестываль 2023 года.
XXXII Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» прайшоў з 12 па 17 ліпеня. У час форуму адбылося больш як 200 мерапрыемстваў. На іх былі акрэдытаваны звыш 5,8 тыс. чалавек з 35 краін. 
Своеасаблівае прэв’ю «Славянскага базару» было прадстаўлена 30 чэрвеня ў Маскве на ВДНГ. У павільёне «Рэспубліка Беларусь» на галоўнай расійскай выставе зманціравалі ўнікальную металічную канструкцыю, якая паўтарае форму аркі галоўнай сцэны віцебскага фестывалю — Летняга амфітэатра. Пад яе скляпеннем у святле ўбудаваных сафітаў размясцілі 32 фотаздымкі (па колькасці гадоў фестывалю), якія адлюстроўваюць незабыўныя імгненні форуму мастацтваў розных гадоў. Прэзентацыю суправаджала выступленне папулярных расійскіх і беларускіх артыстаў. 
Да 32-га фестывалю абнавіўся легендарны Летні амфітэатр, які адзначыў 35-годдзе. У яго з’явілася ўдасканаленая арка. Абнавілася і Канцэртная зала «Віцебск», якая набыла іншае знешняе аблічча, таксама як і прылеглая тэрыторыя. Усяго былі задзейнічаны больш як 20 канцэртных пляцовак, уключаючы лакацыі пад адкрытым небам. 
Прэзідэнт Беларусі на цырымоніі адкрыцця фестывалю, якая адбылася 13 ліпеня, уручыў заслужанай артыстцы Беларусі Алене Спірыдовіч спецыяльную ўзнагароду «Праз мастацтва — да міру і ўзаемаразумення». Ён падкрэсліў, што нязменная вядучая «Славянскага базару» была ў ліку тых, хто ратаваў фестываль шмат гадоў таму і звярнуўся да кіраўніка дзяржавы па дапамогу. Беларускі лідар адзначыў, што тады былі няпростыя часы, якія заключаліся нават не ў тым, што разваліўся Савецкі Саюз або не хапала фінансаў, яшчэ чагосьці. «Справа ў тым, што ўмелыя дзялкі, якія з’явіліся на авансцэне нашага грамадства, спрабавалі гэты «Славянскі базар» пусціць па гарадах і вёсках. Усяго некалькі чалавек, у тым ліку і Алена, адчулі, што фестывалю не будзе, ён растворыцца, загіне, — сказаў Аляксандр Лукашэнка. — Вярнуўшыся з першага гэтага свайго мерапрыемства, я гэта ўсё зразумеў». 
Кіраўнік дзяржавы пажадаў, каб гісторыя «Славянскага базару» і Беларусі была вечнай, каб на сцэне фестывалю заўсёды гучалі лепшыя мелодыі і галасы не толькі беларускіх майстроў мастацтваў, але і блізкіх Расіі, Украіны, суседніх славянскіх і многіх іншых народаў. Прэзідэнт таксама пажадаў, каб мір і стварэнне заставаліся галоўнымі мэтамі сучасных і будучых пакаленняў. 
Для ўдзельнікаў песенных конкурсаў у 2023 годзе падрыхтавалі прыемны сюрпрыз — жараб’ёўка прайшла па новых правілах: парадак выступленняў вызначалі асобна на першы і другі дзень. Як адзначалі арганізатары фестывалю, для артыстаў, якім выпадаў першы нумар, было псіхалагічна няпроста адкрываць абодва конкурсныя дні, таму дырэкцыя пайшла на такое новаўвядзенне.
Галоўны прыз XXXII Міжнароднага конкурсу выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск», у якім спаборнічалі артысты з 15 краін, прысудзілі прадстаўніцы Арменіі. 
Незабыўным эпізодам стаў выхад на сцэну двух Дзядоў Марозаў — беларускага з Белавежскай пушчы і расійскага з Вялікага Усцюга. Нумары з гэтымі казачнымі персанажамі ўпрыгожылі жараб’ёўку дзіцячага музычнага конкурсу «Віцебск». Дзецям, якія прадстаўлялі 18 краін, дасталася па падарунку і ёлачнай цаццы, на якіх былі нумары іх выступленняў у двух этапах творчага спаборніцтва. Юныя таленты на XXI Міжнародным дзіцячым музычным конкурсе «Віцебск» упершыню выступілі ў суправаджэнні Нацыянальнага акадэмічнага канцэртнага аркестра Беларусі імя М.Я.Фінберга. Гран-пры сярод юных выканаўцаў заваяваў артыст з Казахстана. 
Праграма саюзных мерапрыемстваў, якія ўжо другі год запар прайшлі ў пашыраным фармаце, уключала гала-канцэрт «Саюзная дзяржава запрашае…», канцэрты харэаграфічнага мастацтва «Танца натхненне», прызёраў міжнародных конкурсаў выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск», а таксама сольнікі зорак расійскай эстрады. Асноўным канцэптам гала-канцэрта ў Летнім амфітэатры стала прысвячэнне народнаму артысту СССР Ігару Лучанку, 85-годдзе з дня нараджэння якога адзначалася ў 2023 годзе. Артысты выступалі на сцэне ў суправаджэнні аркестра. 
Пасля перапынку ў фестывальны Віцебск вярнуліся вясёлыя і знаходлівыя, якія пазмагаліся за кубак «Славянскага базару» сярод каманд КВЗ вышэйшай лігі. Чэмпіёны 2022 года «Доктар Хаус» (Магілёў), а таксама каманды «Юра» (Масква), «Змагары. Паўночны дэсант» (Сургут), «Трыёд і дыёд» (Смаленск), «Руская дарога» (Армавір) паказалі свае лепшыя нумары. Дзіцячая каманда «Пушка» з Гродна была ў выступальнікаў на разагрэве.
Упершыню на «Славянскім базары» працавала оперная лабараторыя. Пад кіраўніцтвам вопытных артыстаў будучыя беларускія і расійскія зоркі ўдасканальвалі сваю тэхніку, устаранялі «крызісы росту», вакальныя памылкі і вучыліся пераадольваць страх перад вялікай сцэнай. Такую школу прайшлі восем чалавек, многія з якіх яшчэ вучацца ў каледжах.
Больш як 40 вышывальшчыц і майстрых па пляценні карунак прынялі ўдзел у абласным свяце-конкурсе «Чароўная нітка» і проста на вуліцы выконвалі свае тонкія работы. 
У 2023 годзе амаль 2,5 млн гледачоў паглядзелі тэлетрансляцыі ўсіх падзей віцебскага форуму. 
Асноўныя мерапрыемствы XXXV Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» пройдуць з 16 па 19 ліпеня, а першыя канцэрты адбудуцца ўжо 14 ліпеня.
