Спытаць саміх людзей. I Усебеларускі народны сход пачаў работу роўна 30 гадоў таму
19 кастрычніка, Мінск . Першы Усебеларускі народны сход быў скліканы ў Мінску роўна 30 гадоў таму. БЕЛТА прапануе ў сувязі з гэтай датай успомніць гісторыю аднаго з важнейшых органаў палітычнай сістэмы Беларусі. 30 гадоў, 30 фактаў, 30 публікацый — агенцтва падрыхтавала серыю матэрыялаў аб УНС, у якіх раскажа аб станаўленні гэтага вышэйшага органа народаўладдзя і яго сучаснай ролі ў жыцці нашай краіны.
Факт 1. Першы УНС праходзіў у Мінску 19-20 кастрычніка 1996 года ў Палацы спорту ва ўмовах эканамічнага і палітычнага хаосу
Да 1996 года маладая беларуская дзяржаўнасць сутыкнулася з сур’ёзнымі выклікамі. Савецкі Саюз разваліўся, і кожная былая рэспубліка знаходзілася ў пошуках свайго шляху. Беларусь не стала выключэннем. У Вярхоўным Савеце дэпутаты пастаянна спрачаліся замест прыняцця рэальных рашэнняў, на месцах панавала неразбярыха, а эканоміка знаходзілася на мяжы поўнага калапсу. Больш за ўсё ад гэтага палітычнага і эканамічнага хаосу стамляліся простыя людзі, якім не патрэбны былі гучныя лозунгі. Ім і краіне быў неабходны выхад з тупіка.
Тады малады Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка зразумеў: трэба пытацца ў саміх людзей. Успомніўшы старадаўнюю славянскую традыцыю збіраць народнае веча для вырашэння важнейшых пытанняў, ён прапанаваў стварыць новую пляцоўку для прамога дыялогу ўлады і грамадства. 29 жніўня 1996 года кіраўнік дзяржавы падпісаў лёсавызначальны ўказ аб скліканні першага такога форуму. Сэнс быў вельмі просты: сабраць прадстаўнікоў з ўсёй краіны ад рабочых да настаўнікаў і разам падумаць, як выбірацца з крызісу.
На самім пасяджэнні, якое было адкрыта 19 кастрычніка 1996 года ў сталічным Палацы спорту, Прэзідэнт абгрунтаваў мадэль сацыяльна арыентаванай рыначнай эканомікі, якая ў далейшым стала фундаментам беларускага шляху развіцця. Дэлегаты не проста абмеркавалі надзённыя праблемы, але і зацвердзілі дакладны план дзеянняў на пяцігодку. Таксама на форуме быў дадзены старт працэсу абнаўлення Асноўнага закона краіны.
Усебеларускі народны сход — вышэйшы прадстаўнічы орган народаўладдзя Рэспублікі Беларусь, які вызначае стратэгічныя напрамкі развіцця грамадства і дзяржавы, забяспечвае непахіснасць канстытуцыйнага ладу, пераемнасць пакаленняў і грамадзянскую згоду. Пасяджэнне УНС у канстытуцыйным статусе з 2024 года праходзіць штогод. Трэцяе пасяджэнне VII Усебеларускага народнага сходу пройдзе ў Мінску 17-18 снежня 2026 года. 
