Вывучала ШІ ў эканоміцы і атрымала 395 балаў: гісторыя залатой медалісткі
Маргарыта Максімовіч Навіны сюжэта «Праект «Беларусы ў кадры» на YouTube-канале БЕЛТА» «Жывёліна выглядае здаровай, але ўнутры ўжо ёсць змяненні». Беларуска аб тым, навошта патрэбны чэкапы для чатырохногіх Для работы прыйшлося асвоіць нейрасеткі. Гэты падлетак з пачатковай школы стварае камп’ютарныя гульні Выпускніца Ліцэя імя Ф.Э.Дзяржынскага БДУ Маргарыта Максімовіч па выніках выпускных экзаменаў набрала 295 балаў: па 100 балаў — матэматыка і руская мова, 95 — англійская. І ў атэстаце ў нашай гераіні па ўсіх прадметах адны дзясяткі. Сумы балаў дастаткова, каб паступіць у вядучую ВНУ краіны. Карэспандэнты газеты «7 дней» даведаліся, з якой сферай дзейнасці яна плануе звязаць сваё жыццё і як ліцэістцы ўдалося вырасці ў перспектыўнага маладога вучонага.
«Віншуем! Вы залічаны ў ліцэй!»
Першы крок да вялікай мары Маргарыта зрабіла яшчэ ў раннім узросце, літаральна з дзіцячага сада наведваючы заняткі па англійскай мове. У школе, калі адкрыўся профільны клас з паглыбленым вывучэннем замежнай мовы, яна зноў акунулася ў знаёмае асяроддзе: займалася англійскай мовай пяць разоў у тыдзень. І такая стараннасць прынесла свой плён: нядаўна дзяўчына здала экзамен і атрымала 95 балаў. Праўда, і па астатніх прадметах Маргарыта круглая выдатніца — у яе дзённіку «прапісаліся» выключна дзясяткі, у тым ліку па матэматыцы.
Бацькі ганарыліся дачкой, а калі тая скончыла восьмы клас, прапанавалі паступаць у ліцэй БДУ, таму што выпускнікам гэтай навучальнай установы адкрыты дзверы ў лепшую ВНУ краіны — БДУ.
І Маргарыта рызыкнула. Але шлях у ліцэй для яе аказаўся няпростым. Яна хацела прайсці падрыхтоўчыя курсы «Вячэрні ліцэй», на якіх школьнікі павышаюць свае кампетэнцыі па профільных прадметах. Праўда, з падачай заявы дзяўчына крыху зацягнула — засталося ўсяго толькі некалькі рэзервовых месцаў. Але яна ўсё ж падала заяву, паколькі ў глыбіні душы была ўпэўнена, што ёй пашанцуе. Літаральна ў першых чыслах верасня з’явілася адно рэзервовае месца на эканамічным профілі — тым самым, пра які яна і марыла.
Так дзевяцікласніца Маргарыта Максімовіч стала навучэнкай падрыхтоўчых курсаў у прэстыжным ліцэі сталіцы, якія наведвала двойчы ў тыдзень.
У групе «эканамістаў» вывучала толькі матэматыку і грамадазнаўства. Навучальны курс быў паглыбленым: на кожны з прадметаў давалася па дзве пары двойчы ў тыдзень, усяго 8 гадзін падрыхтоўкі.
— Пры гэтым навучанне ішло настолькі цікава, што мы не заўважалі, як ляцеў час, — з усмешкай успамінае субяседніца.
Прыходзячы на курсы вечарамі, школьніца сама сабе адзначала, што жыццё ліцэістаў літаральна біла крыніцай, напоўненае пазнавальна-забаўляльнымі праграмамі. Думка стаць часткай супольнасці ліцэістаў, каб атрымліваць унікальныя веды і магчымасць падняцца на новую адукацыйную прыступку і пры гэтым выдатна праводзіць час, дзяўчыну захапляла ўсё больш. Таму і старалася засвойваць новыя веды. Заканчваючы курсы, Маргарыта прайшла традыцыйнае тэсціраванне для паступлення ў ліцэй БДУ.
— Заданні па тэстах аказаліся складанымі. Таму вельмі перажывала, ці буду я вучыцца ў ліцэі БДУ, — прызнаецца субяседніца і ўдакладняе, што ўнутраная ўпэўненасць у сваіх ведах усё ж заставалася, паколькі яна ўвесь год сур’ёзна рыхтавалася да гэтага паступлення.
Маргарыта Максімовіч успамінае, як у назначаны дзень, бліжэй да апоўначы, у асабісты кабінет на тэлефон прыйшло паведамленне з тэкстам: «Віншуем! Вы залічаны ў ліцэй!» Шчасцю дзяўчыны не было мяжы.
— Вядома, я вельмі ўзрадавалася. Адразу ж разбудзіла бацькоў, каб паведаміць ім гэту выдатную навіну, — усміхаецца наша гераіня.
«Мне ўдалося знайсці адказы на ўсе пытанні»
Азіраючыся назад, Маргарыта з радасцю ўспамінае два навучальныя гады ў ліцэі і прызнаецца, што гэта быў цудоўны час. Літаральна з першых дзён яе ўразіла ўнутраная атмасфера ва ўстанове: адкрытасць, дружалюбнасць, гатоўнасць выкладчыкаў і навучэнцаў прыйсці навічкам на дапамогу.
— Працэс атрымання ведаў у школе і ліцэі вельмі адрозніваецца. Ліцэйскія заняткі даюць магчымасць глыбей акунуцца ў вывучаемыя тэмы. Таму для мяне яны аказаліся больш цікавымі і рэзультатыўнымі, — адзначае яна і дапаўняе, што на першым месцы для яе была вучоба.
Пры гэтым, з’яўляючыся творчым чалавекам, з цікавасцю наведвала мерапрыемствы, на якіх ліцэісты дэманстравалі свае таленты ў літаратуры, музыцы, мастацтве, дыялогавыя пляцоўкі, сустрэчы з вядомымі людзьмі, удзельнічала ў конкурсах. Вывучаючы профільныя прадметы — матэматыку і грамадазнаўства, Маргарыта Максімовіч стала актыўна ўдзельнічаць у алімпіядах і канферэнцыях, спыніўшы свой выбар на навуковай дзейнасці.
Скептыкі могуць усумніцца: аб якіх распрацоўках старшакласнікаў можа ісці размова? Аказваецца, навуковая дзейнасць ліцэістаў бывае не менш глыбокай і займальнай, чым вузаўская. І нават не менш паспяховай. Чаго толькі варты два навуковыя даследаванні выпускніцы ліцэя БДУ Маргарыты Максімовіч!
— Больш за іншыя мяне захапіла тэма «Стаўленне экспертаў са сферы эканомікі да выкарыстання штучнага інтэлекту ў складанні эканамічных прагнозаў». Распрацоўваючы яе, стала вывучаць меркаванні аб ШІ самых розных спецыялістаў. Збірала інфармацыю з эканамічных артыкулаў, іншых крыніц, водзывы прадстаўнікоў вядучых кампаній. Сама інтэрв’юіравала выкладчыкаў ліцэя і БДУ. У ходзе даследавання было важна зразумець, наколькі глыбока тэхналогіі штучнага інтэлекту выкарыстоўваюцца ў эканоміцы, — тлумачыць яна. — Мне ўдалося знайсці адказы на ўсе пытанні, у тым ліку як дапамагае ШІ складаць прагнозы, наколькі эканамісты давяраюць яму і якія бачаць праблемы і перашкоды ў ходзе яго выкарыстання.
Дарэчы, працуючы над гэтай актуальнай і шырока абмяркоўваемай ва ўсім свеце тэмай, юная даследчыца выпрацавала ўласнае меркаванне, выявіўшы перабольшаную значнасць ШІ ў лёсе чалавецтва.
— Важна не забываць, што ШІ — усяго толькі інструмент, наш памочнік. Так, ён аўтаматызуе і сістэматызуе многія працэсы, збірае вялікі аб’ём інфармацыі, праводзіць базавую аналітыку. Але ў канчатковым выніку ў сферы эканомікі ключавыя рашэнні прымае чалавек, — упэўнена яна.
Вучыся, школьнік, трэйдынгу
Другой не менш важнай стала навуковая работа на тэму «Уплыў гульнявых методык у адукацыі на фарміраванне ключавых кампетэнцыяй і якасцей XXI стагоддзя».
Займаючыся даследаваннямі, Маргарыта распрацавала набор дзелавых і адукацыйных эканамічных гульняў для навучэнцаў старшых класаў.
— У ходзе адной гульні я прапанавала яе ўдзельнікам выступаць у якасці інвестараў фондавага рынку, у другой — быць пакупнікамі або прадаўцамі лічбавых актываў на валютнай біржы. Яны таксама маглі сябе паспрабаваць і ў ролі ўладальнікаў набіраючых папулярнасць сетак кавярняў. Што характэрна, усе гульні маюць фармат практычных дапаможнікаў. Яны цалкам могуць быць укаранёны ў вучэбныя праграмы старшакласнікаў, каб дапамагчы атрымаць вопыт, які спатрэбіцца ў жыцці. Мэта такіх гульняў — фарміраванне ключавых навыкаў і кампетэнцый у эканамічнай сферы, — тлумачыць Маргарыта. — Пакуль гэтыя гульнявыя практыкі распрацаваны ў фармаце афлайн, але ў будучыні іх можна перавесці ў анлайн і пашырыць аўдыторыю карыстальнікаў.
Займаючыся навукай, дзяўчына прадаўжала рыхтавацца да паступлення ва ўніверсітэт. Паколькі базавымі заставаліся матэматыка і англійская мова, то штудзіравала менавіта гэтыя прадметы кожны дзень, асабліва на працягу апошняга навучальнага года. А вось рускую мову вырашыла падцягнуць з рэпетытарам.
— На экзаменах не вельмі хвалявалася. Як і большасць маіх сяброў па ліцэі, адчувала маральную падтрымку нашых педагогаў. Перад паездкай на экзамен нам арганізавалі прывітальнае снеданне — з чаем і мафінамі. Калі ехалі ў аўтобусе на экзамены, мы размаўлялі, жартавалі, смяяліся. Вядома, нехта паўтараў тэмы, але асабіста я была ўжо гатова і спакойна. Ведала, што прыйду ў аўдыторыю і ўсё зраблю, як трэба, — успамінае Маргарыта Максімовіч. — У выніку набрала 295 балаў: па 100 балаў — матэматыка і руская мова, 95 — англійская. У атэстаце — адны дзясяткі. Разам у мяне 395 балаў.
З ВНУ, куды будзе паступаць, Маргарыта вызначылася яшчэ на курсах у ліцэі. Выбар прыпаў на эканамічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Будучая спецыяльнасць нашай гераіні — «эканамічная інфарматыка».
— Скончыўшы БДУ, планую стаць бізнес-аналітыкам або дата-саентыстам, — разважае выпускніца ліцэя і ўдакладняе сферу дзейнасці абедзвюх прэстыжных прафесій: — Мэта бізнес-аналітыка — выбудаваць мост паміж заказчыкам распрацоўкі і камандай, якая будзе яе ажыццяўляць. Яго галоўная задача — зразумець патрэбнасці бізнесу, знайсці шляхі іх дасягнення праз тэхнічныя патрабаванні для праграмістаў. Для дата-саентыста важна ператварыць разрозненыя масівы інфармацыі ў бізнес-рашэнні: пабудаваць алгарытмы для прагназавання попыту, распазнання асоб, персаналізацыі рэкламы або аптымізацыі лагістыкі. Дарэчы, абодва гэтыя спецыялісты працуюць на стыку трох напрамкаў: праграмавання, матэматыкі і разумення бізнес-працэсаў.
Тамара МАРКІНА,
фота Вадзіма КАНДРАЦЮКА і з архіва гераіні,
газета «7 дней».
