Малочныя рэкі, узбекскія «берагі» і ўзорны аграсэрвіс. Галоўнае пра работу Лукашэнкі ў рэгіёнах
Аляксандр Лукашэнка ў час рабочай паездкі ў Шклоў Рэгіянальнае развіццё, інавацыі ў жывёлагадоўлі і будучая ўборачная кампанія былі асноўнымі тэмамі рабочых паездак Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі ў пачатку гэтага тыдня. У панядзелак кіраўнік дзяржавы пабываў у Шклоўскім раёне, які ведае як свае пяць пальцаў. Апошні факт і стаў вырашальным пры выбары тэрыторыі для стварэння ўзору для ўсёй краіны. На наступны дзень Аляксандр Лукашэнка наведаў суседні Аршанскі раён, дзе ў падведамнай Акадэміі навук гаспадарцы ўжо некалькі гадоў працуюць над развядзеннем унікальнай для Беларусі пароды малочнай жывёлы.
Галоўнае ж у рэалізацыі любых планаў — кадры, а рабочых рук у шэрагу рэгіёнаў Беларусі відавочна не хапае. Аб тым, якое знайшлі выйсце з гэтай сітуацыі, што Прэзідэнт у Шклове назваў цудам і чым адметныя чырвоныя каровы, у матэрыяле .
Такім чынам, што датычыцца Шклоўскага раёна, які вырашана зрабіць узорным для іншых у краіне, сакрэт поспеху даволі просты: моцная вытворчая аснова плюс увесь набор сэрвісных арганізацый — каб у кіраўніка раёна былі ў руках рэальныя рычагі кіравання.
«Гэта не таму што я тут працаваў і гэта мая радзіма. Проста таму, што я тут усё ведаю да кожнага метра. Таму мы робім такі ўзорны раён тут, у Шклове і часткова ў Оршы, — сказаў кіраўнік дзяржавы. — Трэба, каб Шклоўскі раён быў такім узорам для пераймання. Каб мы не вучылі кожнага. Вось прывезлі — ідзі, паглядзі, як павінна быць, і рабі».
Пра аграсэрвіс, які можа нагнаць «страх»
Да ліку базавых арганізацый у раёне (разам з будаўнічай ПМК, сельгасхіміяй і іншымі), без якіх немагчыма эфектыўная работа і кіраванне, Аляксандр Лукашэнка адносіць райаграсэрвіс. І сапраўды, сельгастэхніка з году ў год становіцца толькі складаней, і яе трэба якасна абслугоўваць, а часам і рамантаваць. Не везці ж яе за край свету. А яшчэ сотні розных агрэгатаў крыху прасцейшых, да якіх таксама трэба прыкласці прафесійныя рукі.
Праекты па аднаўленні і развіцці сеткі такіх прадпрыемстваў рэалізуюцца ў многіх рэгіёнах, але ў Шклове першапачаткова ставілася задача стварыць менавіта ўзор. Новыя рамонтныя майстэрні тут выраслі ў літаральным сэнсе на руінах старых — яшчэ год таму тут бязлітасна зносілі ўстарэлыя будынкі ўзростам больш за паўстагоддзя. Рэалізацыяй праекта займалася Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта, і цяпер тут зусім іншая карціна. Пры праектаванні і будаўніцтве сучасны будынак літаральна «адзелі» на вывераную выбудаваную тэхналогію.
«Малайчына! Зрабіў добра. Але «страшна» для тых, хто будзе паўтараць гэта ў раёнах. Таму што можна спалохацца — тут вельмі добра зроблена. Але няхай падцягваюцца і робяць, — адзначыў Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да кіраўніка спраў Юрыя Назарава. — Самае вялікае ўсё зроблена. Засталіся дробязі. Трэба прывесці гэта ўсё ў парадак. Парадак і дысцыпліна павінны быць ідэальныя. Гэта — узор».
Прэзідэнт удакладніў, ці не дарагаваты гэты праект, бо і грошы трэба лічыць. «Паўмеры ніколі не дадуць эфект», — упэўнена адказаў кіраўнік спраў. Па кошце райаграсэрвіс атрымаўся як адзін малочнатаварны комплекс.
«Для нас гэта цуд у тым плане, калі мы зробім такія рамонтныя майстэрні (у іншых раёнах. — Заўвага )», — падкрэсліў беларускі лідар.
«Самае важнае, гэта датычыцца краіны ў цэлым, каб гэта былі апорныя пункты для нашых заводаў, — сказаў Прэзідэнт. — Прадалі сюды тэхніку — будзьце ласкавы абслугоўваць яе тут. Трэба зрабіць так, каб яны (райаграсэрвісы. — Заўвага ) не былі пасынкамі ў нашых заводаў — МТЗ, МАЗ і гэтак далей. Трэба, каб гэта былі іх родныя дзеці. Перш за ўсё ім запчасткі і іншае».
Кіраўніку дзяржавы далажылі, што па краіне ўжо ў 31 райаграсэрвісе працуюць па гэтай схеме. У іх ліку і прадпрыемства ў Шклове.
Яшчэ адно важнае даручэнне ад Прэзідэнта — цэны на паслугі павінны быць пад кантролем. Вядома, не ва ўрон аграсэрвісу, але і пад’ёмныя для сельгасарганізацый.
А цэны, як вядома, залежаць і ад мінімізацыі ўласных затрат. Напрыклад, кацельня новага аграсэрвісу працуе на драўняных паліўных пелетах — мясцовая сыравіна. Аляксандр Лукашэнка арыентуе, каб такі эканомны падыход укараняўся паўсюдна, а газ і іншыя крыніцы выкапнёвага паліва выкарыстоўваць толькі як рэзерв.
Пра дацкія каровы з беларускай прапіскай
У час рабочай паездкі ў Аршанскі раён кіраўнік дзяржавы наведаў МТК «Вусценскі» прадпрыемства «Вусце» НАН Беларусі. Тут працуюць над стварэннем новай айчыннай высокапрадукцыйнай чырвонай пароды малочнай жывёлы, якая прызначана стаць альтэрнатывай і дапаўненнем да галштынскай і чорна-пярэстай парод.
Што ж асаблівага ў гэтай чырвонай пародзе? Надоі тут не галоўнае, хоць яны і даволі значныя — кожная карова на МТК дае ў сярэднім 23 л малака ў дзень, а некаторыя і 50 л. Справа ў тым, што атрыманае малако характарызуецца павышанай колькасцю тлушчу, бялку і вітамінаў, што ідэальна падыходзіць для вытворчасці сыроў. Гэта малако таксама гіпаалергеннае — прадукт падыходзіць людзям, якія не могуць засвойваць лактозу.
Гісторыя праекта ў «Вусці» пачалася некалькі гадоў таму. На бюджэтныя грошы па просьбе аграрыяў і вучоных у Даніі закупілі 1,2 тыс. цялушак і прывезлі ў Беларусь, пабудавалі пад іх сучасны малочнатаварны комплекс. Планавалі на аснове дацкіх кароў вывесці сваю пароду, максімальна прыстасаваную да беларускіх умоў.
Вучоныя запэўніваюць, што працэс ідзе, хоць за пяць гадоў пагалоўе прырасло менш як у два разы, а айчыннай пароды як такой па-ранейшаму няма. Але старшыня Прэзідыума НАН Уладзімір Каранік разлічвае, што гэта ўдасца зрабіць да 2030 года.
Аляксандр Лукашэнка прыехаў, каб ва ўсім разабрацца на месцы і расставіць кропкі над i. «Дык што ўсё ж адбываецца, асабліва тут, дзе мы пабудавалі комплекс для вучоных, стварылі ідэальныя ўмовы? Дзе праўда?» — абазначыў Прэзідэнт асноўную тэму.
Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў далажыў, што сёння ў краіне амаль 2,3 тыс. племянных кароў чырвонай пароды. Яны ў асноўным базіруюцца ў «Вусці», якое вызначылі гаспадаркай першага ўзроўню. «Тут у 2028-м будзе пабудаваны яшчэ адзін малочнатаварны комплекс на 1 тыс. галоў па развядзенні чырвонай дацкай каровы», — расказаў міністр. Таксама вызначаны гаспадаркі ў Гродзенскай, Мінскай і Брэсцкай абласцях, дзе ўжо разводзяць гэту ж пароду. 
Кіраўнік Акадэміі навук у сваю чаргу падрабязна расказаў аб племянной рабоце і нюансах фарміравання добрага генетычнага зачыну, што да 2030 года, уласна, і дасць магчымасць гаварыць аб вывядзенні менавіта беларускай пароды.
Выслухаўшы ўсю інфармацыю, Аляксандр Лукашэнка даручыў кіраўніку Адміністрацыі Прэзідэнта Дзмітрыю Крутому знайсці спецыялістаў, якія дакладна распісалі б задачу. Гэта значыць кіраўніку дзяржавы патрэбны не запэўненні і слоўны «дым» ад вучоных, а зразумелыя кантрольныя адзнакі па кожным годзе: «Цэлая праграма. Каб мы паглядзелі па выніках і далі ацэнку. Трэба мець канкрэтную праграму, каб было відаць, на што яны павінны выйсці — наш галоўны акадэмік і міністр».
Уладзімір Каранік заявіў, што НАН сумесна з Мінсельгасхарчам падрыхтавалі ўжо такую праграму па выніках рабочай нарады.
Аляксандр Лукашэнка ў сувязі з гэтым адзначыў, што адказным за праект трэба ў сфарміраваным плане вызначыць павышанае заданне, што ў ранейшыя часы называлі сацыялістычным абавязацельствам.
Размова на тэму жывёлагадоўлі стала добрай прычынай, каб нагадаць аб важнасці вырашэння адной застарэлай праблемы ў гэтай сферы — недастатковыя меры па забеспячэнні захаванасці жывёлы. Паводле слоў профільнага міністра Юрыя Горлава, ёсць тэндэнцыя да зніжэння ўзроўню падзяжу БРЖ. Але вынікі пакуль нельга назваць здавальняючымі. «Вы топчацеся на адным месцы. Вы менш за працэнт мінусуеце за паўгоддзе. Па выніках года паглядзім», — жорстка заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
/Будзе дапоўнена/.
