Калі адлегласць не перашкода: што стаіць за імклівым сбліжэннем Беларусі і М’янмы
Яшчэ некалькі гадоў таму Беларусь і М’янма заставаліся хутчэй дыпламатычнымі знаёмымі, чым блізкімі партнёрамі. Геаграфія, аб’ектыўная аддаленасць адна ад адной і, адпаведна, адсутнасць маштабных гандлёвых сувязей не садзейнічалі таму, каб гэтыя адносіны займалі прыкметнае месца ў знешнепалітычным парадку дня дзвюх краін. Сёння сітуацыя выглядае прынцыпова інакш. Прэзідэнт М’янмы Мін Аун Хлайн 20 жніўня прыбыў з афіцыйным візітам у Беларусь, каб, як заявілі ў Нейп’ідо, абмеркаваць «умацаванне існуючай двухбаковай дружбы і ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва ва ўсіх галінах, якія маюць агульны інтарэс». Перагаворы на вышэйшым узроўні, а таксама па лініі профільных ведамстваў і бізнес-супольнасцей стануць прадаўжэннем інтэнсіўнага палітычнага дыялогу, які за апошнія паўтара гады набыў для абодвух бакоў зусім новую якасць. Чым прывабна М’янма для Беларусі і чаму менавіта цяпер адносіны дзвюх геаграфічна далёкіх дзяржаў пачалі развівацца так імкліва, разбіраемся ў матэрыяле .
Ад стратэгічнага інтарэсу да практычных крокаў
Упершыню Мін Аун Хлайн наведаў Беларусь у лістападзе 2014 года як Вярхоўны галоўнакамандуючы Узброеных сіл М’янмы. Ён пабываў на некалькіх прадпрыемствах, правёў перагаворы з беларускімі партнёрамі і быў прыняты кіраўніком дзяржавы.
«Наш дыялог нацэлены на перспектыву, і мы павінны прайсці гэты шлях, чаго б гэта ні каштавала», — заявіў на сустрэчы з ім Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт Беларусі заўважыў, што М’янма займае стратэгічнае становішча ў сваім рэгіёне і гэта можа пасадзейнічаць развіццю двухбаковых сувязей. «Побач вельмі перспектыўныя і ёмістыя рынкі, — растлумачыў беларускі лідар. — Мы гатовы шырока развіваць адносіны з М’янмай — ад звычайных паставак тавараў у вашу краіну да куплі прадукцыі з М’янмы, якая не вырабляецца ў Беларусі».
Аднак няпростая ўнутрыпалітычная абстаноўка ў М’янме не дала магчымасці аператыўна рэалізаваць задуманае. Праз 10 гадоў, у сакавіку 2025 года, Мін Аун Хлайн зноў прыляцеў у Мінск, але ўжо ў якасці старшыні Дзяржаўнага адміністрацыйнага савета і прэм’ер-міністра М’янмы.
«Аналізуючы дынаміку нашага супрацоўніцтва, я прыходжу да высновы, што мы ўсё ж выбудавалі фундамент нашых будучых адносін. І сёння нам трэба рухацца наперад, далей. Закрытых тэм у адносінах паміж Беларуссю і М’янмай на сённяшні дзень няма», — падкрэсліў на перагаворах Аляксандр Лукашэнка.
Ён прапанаваў вызначыць стратэгію і шэраг фундаментальных сумесных праектаў для далейшага развіцця супрацоўніцтва: «Няхай гэта будзе спачатку не шмат праектаў. Але гэта павінны быць глабальныя, фундаментальныя праекты, якія пацягнуць за сабой і іншыя напрамкі супрацоўніцтва».
Тады ў пул патэнцыяльных сумесных праектаў увайшлі зборачная вытворчасць трактароў сярэдняй і малой магутнасці на пляцоўцы былога завода Zetoг, аказанне ААТ «Гродна Азот» і ААТ «Гродзенскі навукова-даследчы і праектны інстытут азотнай прамысловасці і прадуктаў арганічнага сінтэзу» кансультацыйнай дапамогі ў мадэрнізацыі вытворчасці азотных угнаенняў, вытворчасць лякарстваў на тэрыторыі М’янмы з выкарыстаннем тэхналогіі РУП «Белмедпрэпараты», будаўніцтва малочнатаварных комплексаў, сумесная вытворчасць у М’янме ветэрынарных вакцын. Акрамя таго, пачалі абмяркоўвацца пастаўкі з Беларусі ў М’янму аўтатэхнікі Мінскага аўтамабільнага завода, азотных угнаенняў, лекавых сродкаў, сухога малака і дзіцячага харчавання, абсталявання для вытворчасці малочнай прадукцыі.
У хуткім часе адбыліся новыя кантакты на вышэйшым узроўні: у чэрвені 2025 года Мін Аун Хлайн прыбыў у Мінск для ўдзелу ў саміце ЕАЭС, а ў лістападзе кіраўнік беларускай дзяржавы зрабіў свой першы афіцыйны візіт у М’янму. Акрамя таго, на працягу года бакі сустракаліся і на палях міжнародных самітаў.
Па выніках афіцыйных перагавораў у Нейп’ідо бакі зацвердзілі дарожную карту супрацоўніцтва на 2026-2028 гады і падпісалі пагадненне аб узаемнай адмене віз, што стварыла дадатковыя ўмовы не толькі для афіцыйных дэлегацый, але і для развіцця дзелавых, гуманітарных і турыстычных кантактаў. Таксама было вырашана павысіць статус генеральнага консульства М’янмы ў Мінску да ўзроўню пасольства і адкрыць дыппрадстаўніцтва Беларусі ў Нейп’ідо.
Як падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, хоць краіны і раздзяляе значная геаграфічная адлегласць, гэта не з’яўляецца перашкодай для развіцця адносін. «Гавораць, што ў сучасным свеце адлегласць нічога не значыць для ўстанаўлення добрых адносін, — адзначыў Прэзідэнт. — У Беларусі ёсць усё неабходнае для таго, каб тэхналагічна М’янма магла падняцца яшчэ на адну прыступку вышэй. Ваш урад, вашы міністры пазнаёміліся з Беларуссю. Ведаеце, што мы можам».
У ліку прыярытэтных напрамкаў супрацоўніцтва Беларусі і М’янмы Аляксандр Лукашэнка абазначыў фармацэўтыку, прамысловасць, тэхніку і тэхналогіі, навуку, адукацыю, ваенна-прамысловы комплекс.
У ліпені 2026 года Прэзідэнт Беларусі зноў наведаў М’янму. На перагаворах з Мін Аун Хлайнам беларускі лідар прама заявіў аб неабходнасці паскараць узаемадзеянне і даць старт «новай ступені» адносін.
Інакш кажучы, цяперашні візіт Прэзідэнта М’янмы ў Мінск — гэта далёка ўжо не пачатак новага дыялогу. Гэта чарговы крок у ланцужку кантактаў, які за кароткі час ператварыўся ва ўстойлівы палітычны дыялог. Прычым цікава, што Мін Аун Хлайн прыляцеў у Беларусь адразу пасля візіту ў Расію, дзе 18 жніўня ён правёў перагаворы з Уладзімірам Пуціным. У Маскве абмяркоўваліся энергетыка, абароннае супрацоўніцтва, інфраструктурныя праекты і іншыя напрамкі. І Беларусь у гэтай паслядоўнасці візітаў м’яманскага лідара выглядае не выпадковым прыпынкам, а часткай больш шырокай дыпламатычнай актыўнасці Нейп’ідо па пашырэнні кола партнёраў.
/Будзе дапоўнена/.
