Экспарт малочкі, кветкавы комплекс, кітайская медыцына. Аб пагадненнях на Беларуска-кітайскім форуме рэгіёнаў расказаў Караеў
На першым Беларуска-кітайскім форуме рэгіёнаў Гродзенская вобласць заключыла 20 пагадненняў аб супрацоўніцтве ў сферах інвестыцый, гандлю, у гуманітарных галінах. Рэгіён, які больш за два дзясяткі гадоў падтрымлівае плённыя ўзаемаадносіны з правінцыяй Ганьсу Кітайскай Народнай Рэспублікі, дзе ў горадзе Ланьчжоу адбыўся форум, стаў таксама адным з арганізатараў маштабнай падзеі з беларускага боку. Пра тое, якія новыя ўзаемавыгадныя перспектывы адкрыў для Гродзеншчыны гэты форум, пра канкрэтныя дамоўленасці і падпісаныя кантракты расказаў старшыня Гродзенскага аблвыканкама Юрый Караеў.
— Юрый Хаджымуратавіч, Гродзенская вобласць была ў ліку арганізатараў першага Беларуска-кітайскага форуму рэгіёнаў, які прайшоў у кітайскім горадзе Ланьчжоу. Якія яго вынікі для нас?
— Беларуска-кітайскі форум рэгіёнаў мае важкія практычныя вынікі для Гродзенскай вобласці: заключана 20 пагадненняў, якія ахопліваюць сферы інвестыцый, гандлю, супрацоўніцтва ў гуманітарных галінах. У адпаведнасці з пастаўленымі Прэзідэнтам Беларусі задачамі акцэнт зроблены на прыкладной рэзультатыўнай рабоце непасрэдна на месцах.
Гродзенскі аблвыканкам на працягу двух дзесяцігоддзяў падтрымлівае ўзаемавыгадныя адносіны з правінцыяй Ганьсу і выступіў адным з арганізатараў форуму. Наша супрацоўніцтва з кітайскімі партнёрамі за гэтыя гады прайшло ўражальны шлях ад цёплых дружалюбных сувязей да трывалага, «жалезнага» братэрства і стала надзейным фундаментам для маштабных і перспектыўных сумесных праектаў. 
Гродзенская вобласць адпраўляе ў Кітай не толькі сыравіну, але і якасную гатовую прадукцыю: ад поліамідаў і лесаматэрыялаў да рапсавага алею і ялавічыны. Асаблівай ўвагі заслугоўваюць традыцыйныя беларускія тавары: малочная прадукцыя, лён, хрусталь, натуральныя сокі і фруктовыя пюрэ.
— Падзяліцеся, калі ласка, атмасферай, якая панавала на форуме, як па ёй можна меркаваць аб узроўні нашых адносін?
— Гаспадары форуму ў Ланьчжоу — вельмі гасцінныя людзі, якія вызначаюцца высокай арганізаванасцю. Яны стварылі для нас усе неабходныя ўмовы: прадумалі арганізацыю пералёту, мерапрыемстваў, адпачынку і аднаўлення. Мы правялі там прыкладна суткі, і ўсё было так якасна спланавана, што атрымалася паспець шмат чаго. Мы сустрэліся з партыйным і гаспадарчым кіраўніцтвам правінцыі, а таксама працавалі на тэматычных секцыях: гуманітарыі размаўлялі з гуманітарыямі, прадстаўнікі свабодных эканамічных зон са сваімі партнёрамі, прадстаўнікі прадпрыемстваў — са сваімі калегамі.
Менталітэт кітайцаў шмат у чым падобны на наш: дзелавое ўзаемадзеянне не зводзіцца толькі да бізнесу. Важную ролю адыгрывае кіруемасць з боку ўлады. Чыноўнікі з абодвух бакоў прадстаўлялі тых, каго прывезлі, што надало форуму не толькі дзелавое, але і асаблівае адценне. З’явілася ўпэўненасць у тым, што працэс знаходзіцца пад кантролем дзяржавы, а дамоўленасці будуць выкананы. 
Мы таксама паспелі наведаць гісторыка-краязнаўчы музей у Ланьчжоу, даведаліся пра гісторыю месца, пазнаёміліся з геаграфічнымі, цывілізацыйнымі асаблівасцямі рэгіёна. Гэтаму было прысвечана каля дзвюх гадзін, нават на шкоду сну, але такія магчымасці выпадаюць рэдка. Прайсціся па вуліцах, адчуць атмасферу — гэта вельмі прыемна, карысна і пазнавальна.
— У якіх сферах супрацоўніцтва Гродзенскай вобласці з правінцыяй Ганьсу ідзе найбольш паспяхова?
— Правінцыя Ганьсу — рэгіён з развітой сельскай гаспадаркай, лагістыкай, вытворчасцю будаўнічых матэрыялаў. Гродзенская вобласць моцная ў харчовай прамысловасці, перапрацоўцы. Усё гэта садзейнічае ўзаемнаму напаўненню рынкаў Гродзенскай вобласці і правінцыі Ганьсу прадукцыяй нашых рэгіёнаў, заключэнню прамых гандлёвых кантрактаў паміж зацікаўленымі суб’ектамі гаспадарання на пастаўку тавараў на рынкі правінцыі Ганьсу і Гродзенскай вобласці, павелічэнню аб’ёму тавараабароту харчовых тавараў і сельскагаспадарчай сыравіны ў шырокім асартыменце. 
Моцныя нашы сувязі ў сферы адукацыі. Яшчэ ў 2018 годзе ў час візіту дэлегацыі правінцыі Ганьсу ў ГрДУ імя Янкі Купалы адбылося ўрачыстае адкрыццё Цэнтра па стажыроўцы кадраў гэтай правінцыі. У 2025 годзе сумесна з кітайскімі партнёрамі створаны і дзейнічаюць Міжнародны цэнтр моўнага і культурнага абмену і Кітайска-беларуская база практыкі прафесійна-тэхнічнай адукацыі ў Ланьчжоўскім сучасным прафесійным каледжы. У рамках Дагавора аб супрацоўніцтве з Ланьчжоўскім гарадскім універсітэтам ажыццяўляецца абмен дэлегацыямі, супрацоўнікамі, студэнтамі, рэалізацыя навуковых праектаў.
Актыўна ідзе супрацоўніцтва ў сферы аховы здароўя. У 2017 годзе ў Гродне завяршылася будаўніцтва Цэнтра традыцыйнай кітайскай медыцыны. Праект рэалізоўваўся ў рамках выканання Дырэктывы нумар 5 Прэзідэнта Беларусі «Аб развіцці двухбаковых адносін Рэспублікі Беларусь з Кітайскай Народнай Рэспублікай». Пандэмія ўнесла свае карэктывы ў работу цэнтра, якая была спынена. Пасля завяршэння пандэміі ў Гродзенскім аблвыканкаме адбылася сустрэча прадстаўнікоў кіраўніцтва аблвыканкама, устаноў аховы здароўя з кітайскай дэлегацыяй. Абмеркаваны пытанні аднаўлення ўзаемадзеяння. Так, размова ідзе аб унясенні элементаў кітайскай народнай медыцыны ў сферу рэабілітацыі. У рэгіёна з’явілася магчымасць шырэй практыкаваць такія метады кітайскай традыцыйнай медыцыны, як іголкаўколванне, рэфлексатэрапія, лазератэрапія для аднаўлення здароўя. Сёння дзейнічае шэраг пагадненняў, якія даюць магчымасць працаваць спецыялістам з Кітая ў нашых установах аховы здароўя, а нашым урачам праходзіць стажыроўку ў кітайскіх клініках. На Беларуска-кітайскім форуме рэгіёнаў было падпісана пагадненне аб супрацоўніцтве паміж Бальніцай традыцыйнай кітайскай медыцыны правінцыі Ганьсу КНР і гарадской паліклінікай нумар 7 Гродна.
— Раскажыце, калі ласка, пра найбольш значныя пагадненні з кітайскімі партнёрамі, заключаныя Гродзенскай вобласцю на форуме. У ліку дамоўленасцей ёсць канкрэтныя кантракты. Ці можаце праінфармаваць аб іх больш падрабязна?
— Беларуска-кітайскі форум рэгіёнаў адкрывае новы этап у развіцці інвестыцыйнага супрацоўніцтва паміж рэгіёнамі. У ходзе форуму падпісана 8 пагадненняў аб намерах інвесціравання ў эканоміку Гродзенскай вобласці.
Так, у сферы аховы здароўя заключаны пагадненні аб супрацоўніцтве па стварэнні міжнароднага цэнтра курортнага адпачынку і лячэння кітайскай медыцынай на тэрыторыі спецыяльнага турысцка-рэкрэацыйнага парку «Аўгустоўскі канал» і аб стварэнні міжнароднага медыцынска-аздараўленчага кластара на базе санаторыяў Гродзенскай вобласці з інтэграцыяй метадаў традыцыйнай кітайскай медыцыны.
У сферы аптовага гандлю і лагістыкі дасягнута дамоўленасць аб стварэнні ў Гродзенскай вобласці сучаснага цяплічнага комплексу па вырошчванні кветак. Заключаны пагадненні аб набыцці кітайскім бокам аграпрамысловага прадпрыемства як маёмаснага комплексу і развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці, па прыцягненні інвестыцый у развіццё прамысловага прадпрыемства.
Акрамя таго, заключаны тры знешнегандлёвыя кантракты: на экспарт малочных вырабаў, на пастаўку абсталявання і стратэгічнае пагадненне ў частцы рэалізацыі інвестыцыйнага праекта.
Наладзіў новыя ўзаемасувязі і зрабіў крокі для развіцця ўжо дзеючых з установамі адукацыі Кітая Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы. Заключана пагадненне аб рэалізацыі праекта па стварэнні кітайска-беларускага адукацыйнага цэнтра «Майстэрня Бэй Лі», падпісаны дарожная карта па стварэнні Інстытута Канфуцыя, дакументы аб супрацоўніцтве з Ланьчжоўскім педагагічным універсітэтам, Ланьчжоўскім універсітэтам мастацтваў і навукі, Ланьчжоўскім сучасным прафесійным каледжам па вывучэнні кулінарнага мастацтва. 
— У якіх сферах кітайскія партнёры выказалі найбольшую зацікаўленасць у супрацоўніцтве з Гродзеншчынай?
— Узаемадзеянне ідзе паспяхова па ўсіх напрамках, але вылучаюцца, безумоўна, некалькі сфер. Гандаль, інвестыцыі і прамысловасць — гэта аснова асноў. Падпісаныя пагадненні аб намерах дэманструюць зацікаўленасць кітайскага боку ў выкарыстанні выгаднага геаграфічнага становішча Гродзенскай вобласці, якая знаходзіцца на стыку двух інтэграцыйных аб’яднанняў — Еўразійскага эканамічнага саюза і Еўрасаюза. З кітайскага боку праяўлены інтарэс да стварэння ў Гродзенскай вобласці на тэрыторыі СЭЗ «Гроднаінвест» чыгуначнага лагістычнага цэнтра. Пацверджана зацікаўленасць у стварэнні сучаснай прамысловай вытворчасці, а таксама рэалізацыі інвестыцыйных праектаў у сферы сельскай гаспадаркі.
Асаблівы інтарэс выклікае рэалізацыя праектаў у турыстычнай сферы. Кітайскімі інвестарамі разглядаецца магчымасць будаўніцтва турыстычнага комплексу з прымяненнем метадаў традыцыйнай кітайскай медыцыны на тэрыторыі Аўгустоўскага канала. Традыцыйна ўзаемны інтарэс праяўляецца ў гуманітарнай сферы. Супрацоўніцтва ў гэтай галіне не менш дынамічнае і ахоплівае адукацыю, ахову здароўя, спорт і турызм. 
Лілія НАВІЦКАЯ, фота прэс-службы Гродзенскага аблвыканкама, .
