Беларусь атрымала рэкордны ўраджай рапсу. Што новага прапануюць вучоныя?
Фота з архіва 11 лістапада, Мінск . Беларускія вучоныя займаюцца селекцыяй айчынных гібрыдаў рапсу для павышэння прадукцыйнасці культуры і імпартазамяшчэння. Аб гэтым заявіў на прэс-канферэнцыі першы намеснік генеральнага дырэктара па навуковай рабоце РУП «Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па земляробстве» Эрома Урбан,
У пачатку аграрнага сезона кіраўніком дзяржавы былі пастаўлены даволі амбіцыйныя задачы адносна ўраджаю. «Умовы надвор’я ў бягучым годзе выдаліся не зусім спрыяльныя для росту і развіцця раслін. Была ў нас і вясенняя засуха, і павышаны тэмпературны фон. Але тым не менш мы сёлета ўжо атрымалі дастойныя рэзультаты. Ужо намалочана каля 11,4 млн т збожжа. Сёлета ўпершыню ў гісторыі вырошчвання гэтай культуры мы атрымалі выдатны ўраджай алейнага семя рапсу — каля 1,5 млн т. Гэта абсалютны рэкорд. Пры маім жыцці такога валавога збору не было. Ураджайнасць — 31 ц/га. Калі параўнаць, то ў мінулым годзе было 20,9 ц/га, у 2024-м, больш спрыяльным — 24,8 ц/га. На гэта паўплывала і тэхналогія вырошчвання, і сартавы склад. Пэўны ўклад унесла і наша аграрная навука», — сказаў Эрома Урбан.
Ідзе селекцыйны працэс па культурах, што вырошчваюцца ў Беларусі, усяго па 36 відах сельскагаспадарчых раслін. Створана сістэма найбольш адаптыўных да беларускага клімату і прадукцыйных сартоў, устойлівых да хвароб. Распрацаваныя ў цэнтры сарты займаюць больш за 70% пасяўной плошчы. А па такіх культурах, як азімае жыта, пшаніца, кармавы ячмень, авёс — больш за 90%.
«Мы ўзмацнілі селекцыю гібрыдаў, таму што дастаткова сур’ёзная канкурэнцыя з гібрыдамі рапсу замежнай селекцыі. У мінулым годзе ў нас вывучалася два гібрыды рапсу ў дзяржаўным сортавыпрабаванні. У бягучым годзе мы перадалі яшчэ два гібрыды азімага рапсу і тры гібрыды яравога рапсу. Селекцыйны працэс прадаўжаецца, адбіраюцца лепшыя камбінацыі і перадаюцца ў дзяржкамісію. Думаю, што ў бліжэйшым будучым, праз год-два, мы атрымаем свой высокапрадукцыйны айчынны гібрыд рапсу», — адзначыў вучоны.
Вучоныя навукова-практычнага цэнтра на працягу ўсяго вегетацыйнага перыяду аказвалі дапамогу беларускім аграрыям, каб сельская гаспадарка атрымала неабходныя рэзультаты. Сумесна з Мінсельгасхарчам была актуалізавана і ўдакладнена структура пасяўных плошчаў. Значна павялічана ўдзельная вага азімых збожжавых культур як больш прадукцыйных у параўнанні з яравымі. Вясной часта назіраюцца павышаныя тэмпературы і недахоп вільгаці, у гэтым плане азімыя культуры маюць прыкметную перавагу. У прыватнасці, павялічылася ўдзельная вага азімай пшаніцы, азімага ячменю. Азімы рапс у бягучым годзе пасеяны на плошчы больш як 500 тыс. га. Акрамя таго, вучоныя актуалізуюць тэхналагічныя рэгламенты вырошчвання сельскагаспадарчых культур.
