Унікальны фармат сувязі ўлады і грамадства. Чаму ў насельніцтва расце давер да УНС?
Праведзенае Інстытутам сацыялогіі НАН Беларусі комплекснае рэспубліканскае сацыялагічнае даследаванне паказала, што беларусы давяраюць Усебеларускаму народнаму сходу: 70,1% рэспандэнтаў адказалі сцвярджальна на пытанне: «Ці давяраеце вы УНС?», адказ «не» далі толькі 6,9% апытаных. Дэлегаты УНС і эксперты расказалі аб тым, як вышэйшы прадстаўнічы орган народаўладдзя Беларусі заслужыў давер насельніцтва і іншых дзяржаўных інстытутаў.
Дэлегат першых шасці УНС Міхаіл Жукевіч успамінае аб тым, што першы Усебеларускі народны сход у 1996 годзе праходзіў у няпростай абстаноўцы. Нават ініцыятыва аб яго правядзенні была ўспрынята неадназначна. «Нехта гаварыў, што гэта будзе орган, які дубліруе функцыі парламента або ўрада. Склад дэлегатаў фарміраваўся з дэпутатаў розных узроўняў, членаў урада, а таксама з простых рабочых, кіраўнікоў прадпрыемстваў, сельскагаспадарчых арганізацый з усёй краіны. Мы прынялі першую праграму сацыяльна-эканамічнага развіцця нашай краіны на пяць гадоў. Такім чынам быў пакладзены пачатак работы новага органа. І ніякага дубліравання не адбылося. У кожнага органа ў нашай краіне ёсць дакладна вызначанае кола паўнамоцтваў», — расказаў ён. 
Сёння грамадзяне Беларусі, адзначыў Міхаіл Жукевіч, бачаць, што Усебеларускі народны сход — адзін з ключавых органаў у палітычнай сістэме нашай краіны. Дэлегаты выпрацоўваюць і прымаюць найважнейшыя стратэгічныя рашэнні, якія вызначаюць напрамкі развіцця Беларусі: Праграму сацыяльна-эканамічнага развіцця, Канцэпцыю нацыянальнай бяспекі, Ваенную дактрыну.
Аналітык Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў Святлана Алейнікава на прэзентацыі вынікаў даследавання адзначыла, што давер да УНС расце разам з яго роляй у вызначэнні будучыні краіны. «Мы фіксуем рост даверу, пазітыўную дынаміку ў параўнанні нават з мінулым годам», — сказала яна. 
Аўтары сацыялагічнага даследавання таксама пыталіся ў грамадзян аб іх стаўленні да іншых дзяржорганаў. Так, на пытанне: «Ці давяраеце вы Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь (ураду)?» станоўча адказалі 74,4% рэспандэнтаў, 5,8% — адмоўна. Нацыянальнаму сходу Рэспублікі Беларусь (парламенту), згодна з вынікамі апытання, давяраюць 70,5% беларусаў, не давяраюць — 6,4 працэнта. Судовым органам, як паказалі вынікі сацыялагічнага даследавання, давяраюць 69,2% беларусаў, не давяраюць — 8,1%. Сілавым структурам (арміі, міліцыі, органам дзяржбяспекі і г. д.) давяраюць 73,2% беларусаў, не давяраюць — 7,7%. Мясцовым органам улады, згодна з вынікамі даследавання, давяраюць 65,3% рэспандэнтаў, не давяраюць — 14,7%.
З’яўляючыся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў другога склікання, Міхаіл Жукевіч падзяліўся думкай аб тым, чаму ў заканадаўчай улады такі высокі ўзровень даверу. «Жыццё не стаіць на месцы, і дэпутаты пастаянна працуюць над удасканаленнем заканадаўства, прыняццем новых актаў, дзе гэта неабходна. Акрамя таго, дэпутаты вельмі часта працуюць у акругах, сустракаюцца з людзьмі, расказваюць аб сваёй дзейнасці, даведваюцца пра праблемныя пытанні і ўлічваюць гэта ў сваёй рабоце», — адзначыў ён.
Гаворачы аб прычынах даверу да дзяржаўных органаў, у прыватнасці да мясцовых, дэлегат сёмага УНС, старшыня Хальчанскага сельскага Савета дэпутатаў Віталь Жалтаногін указаў на тое, што сёння ўлада і народ адзіныя. «Існуе шмат розных форм работы з насельніцтвам: сустрэчы з грамадзянамі, асабістыя прыёмы. Людзі могуць прыйсці, абазначыць свае прапановы, пытанні, праблемы, па якіх ім неабходна садзейнічанне. Грамадзяне актыўна ідуць на кантакт, з задавальненнем удзельнічаюць у такіх фарматах. Акрамя таго, яны цудоўна бачаць, як паляпшаецца тэрыторыя, — праводзіцца добраўпарадкаванне, будуецца інфраструктура і шмат іншага», — падкрэсліў ён. 
Аналізуючы вынікі апытання, намеснік начальніка сацыякультурнага цэнтра Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Павел Гардзяюк указвае на тое, што рост даверу насельніцтва да дзяржорганаў выкліканы шэрагам фактараў. Адзін з галоўных — стабільная і рэзультатыўная работа дзяржаўных інстытутаў. «Стабільнасць — заўсёды самы лепшы паказчык. Нягледзячы на ўсе складанасці, турбулентнасці ў свеце, мы прадаўжаем паказваць стабільнасць. Пры гэтым не проста захоўваем існуючае, а паказваем устойлівы рост. Мы бачым тое, як у нашай краіне змагаюцца з карупцыйнымі праявамі, спыняючы іх на корані. Людзі разумеюць, што могуць давяраць дзяржорганам. Працуе велізарная колькасць фарматаў прамога дыялогу ўсіх галін улады з насельніцтвам. З’яўляецца зваротная сувязь у разнастайных фарматах: з выкарыстаннем сацсетак, месенджараў, сайтаў і іншых каналаў сувязі», — адзначыў Павел Гардзяюк.
Стратэгічным цэнтрам краіны, дзе прымаюцца асноўныя рашэнні, з’яўляецца Усебеларускі народны сход. «УНС — унікальны фармат прамой сувязі паміж грамадствам і ўладай, які аб’ядноўвае ўсіх прадстаўнікоў улады і грамадзянскай супольнасці. Гэты орган не стаў забюракратызаваным або чыста фармальным. Гэта пляцоўка, дзе вырашаюцца самыя важныя для дзяржавы пытанні. У людзей ёсць магчымасць праз сваіх прадстаўнікоў у фармаце трыбуны гучна і дакладна заяўляць аб сваіх інтарэсах. І гэта сапраўды знаходзіць адлюстраванне ў дзяржаўных рашэннях, а не застаецца недзе ў загалоўках навін або ў далёкіх скрынях», — падкрэсліў эксперт.
Павел Гардзяюк звярнуў увагу на тое, што ва ўмовах складанай абстаноўкі ў свеце народ Беларусі з’яднаўся. А давер да органаў улады прыводзіць у такой сітуацыі да таго, што ўзнікае сінергія паміж грамадствам і дзяржавай.
У ліпені — жніўні 2026 года Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі па заказе Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў правёў комплекснае рэспубліканскае сацыялагічнае даследаванне. У ім прынялі ўдзел 2045 рэспандэнтаў з усіх рэгіёнаў краіны. Першую частку вынікаў сацдаследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прэзентавалі ў Мінску 10 верасня. 16 верасня была прадстаўлена другая частка — па грамадска-палітычнай тэматыцы, 23 верасня — трэцяя частка, прысвечаная актуальным пытанням міжнароднага і ўнутранага парадку дня.
БЕЛТА.
