«Скарб», «Брыз», «Умка». Чаму беларускія сарты бульбы перспектыўныя для Сахаліна
Фота з архіва 22 верасня, Мінск . Якія беларускія сарты бульбы перспектыўныя для Сахаліна і ў чым іх перавагі, расказалі ў РУП «Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па бульбаводстве і плодаагародніцтве».
Сахалін уяўляе сабой унікальную пляцоўку для выпрабавання і ацэнкі ўстойлівасці беларускіх сартоў бульбы да фітафтарозу — небяспечнага захворвання бульбы. Як адзначылі ў НПЦ, мусонны клімат рэгіёна, які характарызуецца экстрэмальнай вільготнасцю і вялікай колькасцю ападкаў, стварае асяроддзе для развіцця гэтай хваробы. Клеткі фітафтарозу размнажаюцца палавым шляхам, пастаянна ствараючы новыя камбінацыі.
Супрацоўніцтва НПЦ з сельскагаспадарчымі арганізацыямі Сахалінскай вобласці бярэ пачатак у 2016 годзе. Дагаворы аб бязвыплатным навукова-тэхнічным супрацоўніцтве ў галіне бульбаводства па абмене селекцыйным матэрыялам і правядзенні экалагічнага выпрабавання былі заключаны з ДСУП «Саўгас «Карсакаўскі» (Карсакаўскі раён Сахалінскай вобласці) і ЗАТ «Саўгас «Зарэчнае» (Тамарынскі раён Сахалінскай вобласці). Для правядзення экалагічнага выпрабавання беларускі бок накіраваў у адрас ЗАТ «Саўгас «Зарэчнае» ўзоры бульбы сартоў «Скарб», «Палац», «Лель», «Маніфест» і «Лілея». Найлепшыя паказчыкі ўраджайнасці прадэманстравалі «Скарб» — 56 т/га і «Палац» — 52 т/га. Ураджайнасць сорту «Лель» склала 35 т/га, «Лілеі» — 26 т/га, «Маніфеста» — 22 т/га. У красавіку 2016 года для правядзення вытворчых выпрабаванняў у ЗАТ «Саўгас «Зарэчнае» паставілі 150 т сорту «Брыз» (суперэліту). Па выніках 2016-2017 гадоў яго ўраджайнасць склала 35-38 т/га.
Новы віток супрацоўніцтва пачаўся ў 2025 годзе, калі быў заключаны дагавор аб навуковым супрацоўніцтве з Сахалінскім навукова-даследчым інстытутам сельскай гаспадаркі (СахНДІСГ) — філіялам Федэральнага даследчага цэнтра Усерасійскага інстытута генетычных рэсурсаў раслін імя М.І. Вавілава. У інстытут перадалі 15 сучасных сартоў беларускай селекцыі: раннія «Першацвет», «Юлія», «Умка», «Красавiк», «Зорачка», сярэдняраннія «Брыз», «Мастак», «Фенікс», «Несцерка», «Дзясятка», «Карсан» і сярэдняспелыя «Скарб», «Венера», «Вілія», «Вялес». Расійскія вучоныя прызналі перспектыўнымі для вырошчвання ў Сахалінскай вобласці сарты «Умка», «Юлія», «Брыз» і «Лілея». Іх вызначаюць ураджайнасць звыш 30 т/га, высокая таварнасць клубняў (больш за 75%) і адносная ўстойлівасць да асноўных патагенаў бульбы. Выпрабаванні беларускіх сартоў прадаўжаюцца і ў бягучым годзе.
Таксама супрацоўнікі НПЦ па бульбаводстве і плодаагародніцтве адзначылі, што на 2026 год у сельскагаспадарчую вытворчасць Расіі дапушчаны для выкарыстання 31 беларускі сорт бульбы ў дзевяці зонах дзяржаўнага рэестра селекцыйных дасягненняў Расіі. Акрамя таго, на працягу 2021-2026 гадоў сарты перадаваліся ва Узбекістан (20 сартоў), Судан (4 сарты), Кітай (19 сортаўзораў) і Нікарагуа (12 сартоў).
