«Нейрасетка — інструмент, а не мозг, які прымае рашэнні ў глабальным сэнсе». Праекты БЕЛТА, створаныя з дапамогай ШІ, прэзентаваны ў Санкт-Пецярбургу
3 чэрвеня, Санкт-Пецярбург . Праекты інфармацыйнага агенцтва БЕЛТА, створаныя з прымяненнем магчымасцей штучнага інтэлекту, прэзентаваны на 34-м пасяджэнні Савета кіраўнікоў дзяржаўных інфармацыйных агенцтваў СНД (Інфармсавет СНД) у Санкт-Пецярбургу,
«Штучны інтэлект, хочам мы таго ці не, — неад’емны атрыбут часу і прафесіі. Тэхналогіі імкліва развіваюцца, за імі трэба паспяваць і іх трэба правільна і адказна выкарыстоўваць. І ўсё ж на гэты момант нейрасетка — гэта алгарытм і інструмент, а не штучны мозг, які прымае рашэнні ў глабальным сэнсе, — адзначыў у сваім выступленні генеральны дырэктар БЕЛТА Андрэй Мохар. — У дзейнасці БЕЛТА ШІ прымяняецца пераважна для работы з фота і відэа, аўтаматызацыі некаторых тэхналагічных працэсаў, а таксама як памочнік у аналізе эфектыўнасці работы. Пры гэтым мы не выкарыстоўваем і не маем намеру выкарыстоўваць ШІ для напісання і рэдактуры тэкстаў. Гэта вельмі непрафесійна — для нас гэта табу!»
Андрэй Мохар расказаў калегам, як генератыўны штучны інтэлект выкарыстоўваецца ў агенцтве для стварэння візуальнай інфармацыі, апрацоўкі фота і відэа. Адзін з самых значных і запатрабаваных сёння напрамкаў работы інфармагенцтва з ШІ — ажыўленне архіўных і гістарычных фота. Як правіла, гэта прымеркавана да знакавых падзей у жыцці краіны.
Так, да 80-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне Беларускае тэлеграфнае агенцтва з дапамогай штучнага інтэлекту ажывіла шэраг фатаграфій ваеннай пары. На чорна-белых здымках адлюстраваны самыя яркія, кранальныя і эмацыянальныя моманты: вызваленне Беларусі, узяцце Берліна, вяртанне на Радзіму воінаў-пераможцаў. 
Відэаролікі з ажыўшымі фота трансліраваліся на лічбавых білбордах у Мінску і рэгіёнах, у ТГ-канале і TikTok-старонцы агенцтва і выклікалі вялікі эмацыянальны водгук. 
Відэаролікі з ажыўшымі манументамі Вялікай Айчыннай вайны былі створаны для маштабнага патрыятычнага праекта «Цытадэлі мужнасці». Указам Прэзідэнта Беларусі вымпела за мужнасць і стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны ўдастоены 42 населеныя пункты краіны. Журналісты БЕЛТА падрабязна расказалі аб кожным з іх і «ўдыхнулі жыццё» ў мемарыялы, якія там устаноўлены. 
Да Дня народнага адзінства падрыхтавана яшчэ адна серыя кароткіх відэаролікаў з «ажыўшымі» архіўнымі фота. Штучны інтэлект даў магчымасць упершыню ўбачыць у колеры і руху адлюстраваныя на іх гістарычныя падзеі, якія расказваюць аб уз’яднанні Заходняй і Усходняй Беларусі. Відэаролікі размяшчаліся ў сацыяльных сетках агенцтва. 
Акрамя таго, магчымасці штучнага інтэлекту ў агенцтве выкарыстоўваюцца для генерацыі ўнікальных выяў і артаў, стварэння білбордаў і афіш, інфаграфікі, вокладак выдаваемых БЕЛТА друкаваных СМІ, ілюстрацый да артыкулаў і пастоў у сацсетках.
Сёння ў фотаархіве БЕЛТА — больш за 750 тыс. здымкаў, і БЕЛТА рэгулярна выступае арганізатарам і стваральнікам маштабных мультымедыйных і фотаэкспазіцый з выкарыстаннем гістарычных здымкаў. Апрацоўка і аднаўленне такіх фота з дапамогай ШІ пад шырокафарматны друк далі магчымасць істотна скараціць тэрміны падрыхтоўкі выстаў і пашырыць колькасць выкарыстоўваемых архіўных матэрыялаў. У якасці прыкладу Андрэй Мохар прывёў маштабную вулічную выставу «Перамога ў памяці жыве», прымеркаваную да 80-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Яна ўпершыню прадэманстравала ўнікальныя фота, якія расказваюць, як святкавалі Дзень Перамогі ў БССР і суверэннай Беларусі з 1945 года і да нашых дзён. Якасць шматлікіх здымкаў была значна палепшана за кошт тэхналогіі апскейлінгу.
«Лічу, што для прафесіі журналіста ШІ нясе пэўную небяспеку: збор, аналіз, праверка фактаў і высновы… Так, ШІ робіць гэта хутчэй, ахоплівае большы масіў інфармацыі. Але пры гэтым мы страчваем фактар персанальнай адказнасці аўтара за вынік. Таму на пытанне, ці заменіць ШІ журналістаў, мой адказ — не! Прынамсі, у бліжэйшай перспектыве, — лічыць гендырэктар БЕЛТА. — Што будзе далей, убачым. Фота і відэа, згенерыраваныя нейрасеткамі, становяцца ўсё больш рэалістычнымі, аб’ёмы такога кантэнту імкліва растуць. А ШІ вучыцца на гэтым, і цана недакладнасці, безразважнага выкарыстання такіх файлаў высокая. Памятаеце тэрмін «мёртвы інтэрнэт» і звязаную з ім канспіралагічную тэорыю? Маўляў, медыякантэнт у інтэрнэце цяпер у асноўным ствараецца і спажываецца не жывымі людзьмі, а ШІ. Некалькі гадоў таму гэта гучала смешна і непраўдападобна. А сёння гэта ўжо рэальны факт: большая частка кантэнту ў медыя зроблена не людзьмі. І тут ёсць над чым падумаць».
Інфармсавет СНД быў створаны ў 1995 годзе. У яго склад уваходзяць кіраўнікі дзяржаўных інфармацыйных агенцтваў дзяржаў — удзельніц СНД. У пасяджэннях таксама прымаюць удзел прадстаўнікі Узбекістана, Туркменістана, Выканкама СНД. Узначальвае Інфармсавет СНД генеральны дырэктар ТАСС Андрэй Кандрашоў. 
Фота БЕЛТА і ТАСС
