На фоне глабальнай турбулентнасці. Аналітык назваў магчымыя драйверы павелічэння тавараабароту з Індыяй
Фота з архіва На сустрэчы ў МЗС Беларусі першага намесніка міністра замежных спраў Сяргея Лукашэвіча з Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Індыі Ашокам Кумарам было аб’яўлена аб падрыхтоўцы дарожнай карты супрацоўніцтва на сярэднетэрміновую перспектыву. На думку аналітыка Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (БІСД), кіраўніка Цэнтра даследаванняў ШАС і БРІКС Юрыя Ярмалінскага, гэта вельмі своечасова. У бліжэйшыя два месяцы адбудуцца падзеі, у час якіх магчымы кантакты прадстаўнікоў дзвюх дзяржаў, — пасяджэнне Савета кіраўнікоў дзяржаў — членаў ШАС у Бішкеку ў канцы жніўня і саміт на вышэйшым узроўні БРІКС у Нью-Дэлі ў сярэдзіне верасня.
Юрый Ярмалінскі падкрэслівае, што спрыяльнасць моманту для патэнцыяльнага развіцця беларуска-індыйскіх адносін абумоўлена і геапалітычным кантэкстам. Індыя ўжо даўно прыглядаецца да Еўрапейскага рэгіёна, і асабліва да яго цэнтральнай і ўсходняй частак. «Узрастаючая палітычная і эканамічная вага ў сусветных справах стымулюе Нью-Дэлі выбудоўваць сваю знешнюю палітыку, замежныя партнёрствы і за рамкамі традыцыйных альянсаў і рэгіёнаў», — указаў аналітык.
Эксперт нагадаў аб тым, што ў студзені на саміце Індыі і ЕС быў ўзгоднены дагавор аб зоне свабоднага гандлю паміж гэтай дзяржавай і Еўрасаюзам. «Ва ўмовах глабальнай турбулентнасці яго рэалізацыя абяцае пашырэнне доступу да новых рынкаў і прыток інвестыцый. Дзякуючы падпісанаму пагадненню аб партнёрстве ў галіне бяспекі і абароны Індыя інстытуцыяналізавала свае адносіны з ЕС і ў гэтай сферы. Дакумент прадастаўляе магчымасць развіваць з еўрапейскімі краінамі разнастайныя сумесныя ініцыятывы, асабліва ў абаронна-прамысловым сектары», — адзначыў Юрый Ярмалінскі.
Гэта важна ў тым кантэксце, што абстаноўка ў сферы бяспекі ў Еўропе і Азіі пераплятаецца ўсё больш цесна. Напрыклад, у вашынгтонскай дэкларацыі саміту НАТА 2024 года Інда-Ціхаакіянскі рэгіён быў вызначаны як «важны для альянсу, улічваючы, што падзеі там могуць непасрэдна паўплываць на еўраатлантычную бяспеку». Пры гэтым Індыя пазіцыянуе сябе перспектыўным партнёрам у больш шырокай глабальнай архітэктуры бяспекі, якая фарміруецца.
«Відавочна, менавіта такія ўводныя сталі адной з прычын асаблівага інтарэсу з боку стратэгічнай супольнасці Індыі і да нядаўняга саміту НАТА ў Анкары. Абавязацельствы краін-членаў па павелічэнні расходаў на абарону да 5 працэнтаў ВУП мяняюць прыярытэты абароннай прамысловасці Еўропы і непасрэдна перасякаюцца з амбіцыямі Індыі. Па меры нарошчвання еўрапейцамі аб’ёмаў вытворчасці і дыверсіфікацыі ланцужкоў паставак узрастаючая вытворчая база гэтай краіны становіцца ўсё больш прывабнай для сумесных партнёрстваў, а не проста як перыферыйны рынак. Наяўнасць профільнага пагаднення ў гэтай сферы дае Нью-Дэлі рычагі ўплыву на патэнцыяльных будучых перагаворах і прадастаўляе добры шанец атрымаць жаданыя выгады», — упэўнены аналітык.
Эксперт указвае на тое, што пры існуючай міжнароднай абстаноўцы задача беларускай дыпламатыі бачыцца ў тым, каб «зазямліць» інтарэс Індыі да нашага рэгіёна і канверсаваць яго ў канкрэтныя ўзаемавыгадныя праекты.
«Распрацоўка дарожнай карты супрацоўніцтва — добрая для гэтага падстава. Праведзенае нядаўна БІСД экспертнае анлайн-апытанне (у якім удзельнічалі і прадстаўнікі індыйскага бізнесу) паказала наяўнасць сустрэчнага інтарэсу да актывізацыі супрацоўніцтва, а таксама зафіксаваў існуючыя для гэтага рэзервы», — падкрэсліў Юрый Ярмалінскі.
Ён таксама дадаў, што пазіцыянаванне Індыяй сябе будучым глабальным цэнтрам вытворчасці, тэхналогій і абароны прыводзіць да таго, што напаўненне стратэгічных партнёрстваў перастае галоўным чынам грунтавацца на простым гандлі і інвестыцыях. У такой сітуацыі драйверам узаемадзеяння становяцца тэхналогіі і ўстойлівае развіццё.
Індыя робіць стратэгічны акцэнт на сумесных распрацоўках і прамысловай кааперацыі з трансферам тэхналогій. Гэта ў поўнай меры адносіцца і да ваенна-тэхнічнага сектара. «Вельмі дарэчы тут прыпаў пачатак перагаворнага працэсу па праекце пагаднення паміж Беларуссю і Індыяй аб узаемнай абароне сакрэтнай інфармацыі. Супрацоўніцтва ў сферы бяспекі можа стаць адным з лакаматываў новай якасці двухбаковых сувязей. Прагматычны інтарэс Індыі да рэформы еўраатлантычнай ваенна-прамысловай экасістэмы — добрая для гэтага перадумова і кантэксны маркер», — адзначыў аналітык.
Зыходзячы з адзначаных вышэй фактараў, Юрый Ярмалінскі робіць вывад, што кратнае павелічэнне тавараабароту з Індыяй патрабуе выпрацоўкі нетрывіяльнай стратэгіі і адыходу ад інэртнай лінейнай мадэлі «пакупнік-прадавец».
.
