Марзалюк: жаданне Пілсудскага было простым — ператварыць беларусаў і ўкраінцаў у палякаў
Ігар Марзалюк. Скрыншот відэа 2 верасня, Мінск . Абвешчаная кіраўніком Польшчы Юзафам Пілсудскім федэралістычная канцэпцыя прадугледжвала ператварэнне беларусаў і ўкраінцаў у палякаў. Аб гэтым расказаў старшыня Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Палаты прадстаўнікоў, гісторык Ігар Марзалюк у праекце БЕЛТА «Сапраўдная гісторыя. Лекцыі Ігара Марзалюка».
Як адзначыў гісторык, у Заходняй Беларусі супраць польскіх акупантаў ішла ўзброеная барацьба. Размова ідзе пра партызанскія атрады, якія са зброяй у руках процістаялі палякам. У сувязі з гэтым Ігар Марзалюк звярнуў увагу на федэралістычную канцэпцыю, таксама вядомую як «Ягелонская ідэя» або праект «Міжмор’е», абвешчаную кіраўніком Польшчы Юзафам Пілсудскім. Канцэпцыя прадугледжвала аднаўленне шматнацыянальнай дзяржавы ў межах былой Рэчы Паспалітай. Разам з тым нават асобныя польскія гісторыкі канстатавалі, што гэта ўсё з’яўлялася не больш як прапагандай.
«Ніякай сур’ёзнай падтрымкі ідэі незалежнасці Беларусі з боку палякаў не было. Пасля таго, як беларускія землі ўвайшлі ў склад польскай дзяржавы, Беларусь не атрымала якога-небудзь статусу ў складзе польскай дзяржавы. Яна не атрымала нацыянальнай і культурнай аўтаноміі і тым больш не атрымала федэратыўнага статусу, — падкрэсліў Ігар Марзалюк. — Гэтак жа, як і ўкраіны. Усё гэта сведчыць аб тым, што ні ў Пілсудскага, ні ў кагосьці іншага, хто меў рэальную ўладу ў Польшчы, не было ніякага жадання ствараць дзяржаву, пабудаваную на прынцыпах федэралізму. Жаданне было простым — ператварыць беларусаў і ўкраінцаў у палякаў, поўная асіміляцыя».
Гісторык падкрэсліў, што менавіта гэта было магістральнай задачай, якую рэалізоўвалі палякі. Нежаданне ўлад Польшчы ісці на ўступкі нацыянальных дзяржаўных імкненняў беларусаў і ўкраінцаў прывяло да таго, што прагматычна настроеныя савецкія палітыкі выбралі зусім іншы падыход. Прагматыкамі ў нацыянальным пытанні ён назваў Іосіфа Сталіна і Георгія Чычэрына.
