Лядовая феерыя ў Летнім амфітэатры, пашпарт фестывалю. Чым запомніўся «Славянскі базар — 2021»
10 ліпеня, Віцебск . Да юбілейнага XXXV Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» засталося 6 дзён. БЕЛТА прапануе акунуцца ў рэтраспектыву: штодзённа ў архіўных матэрыялах расказваем пра самыя яркія моманты кожнага фестывалю па гадах. Сёння — пра фестываль 2021 года.
XXX Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» праходзіў з 14 па 19 ліпеня. Юбілейны форум сабраў прадстаўнікоў 32 краін.
Першы дзень маштабнага мерапрыемства стаў знакавым у яго гісторыі — 14 ліпеня на фасадзе будынка Цэнтра культуры «Віцебск» адкрылі Памятную дошку аднаму з былых кіраўнікоў і заснавальніку фестывалю заслужанаму дзеячу культуры Беларусі, прадзюсару і рэжысёру Радзівону Басу, які ўнёс вялікі ўклад у папулярызацыю і развіццё «Славянскага базару».
У Летнім амфітэатры форум стартаваў яркім канцэртам: сімфанічная рок-феерыя «Уверцюра да фестывалю. Агонь і лёд» прайшла з неверагодным поспехам. Упершыню сцэна амфітэатра стала лядовай арэнай. Гледачоў пакарылі танцуючы Concord Orchestra пад кіраўніцтвам італьянскага дырыжора Фабіа Пірола і артысты Дзяржаўнага балета на лёдзе Санкт-Пецярбурга. Праграма аркестра была падрыхтавана спецыяльна да віцебскага фестывалю. Дырыжор расказаў, што ва ўсіх выканаўцаў аркестра класічная музычная адукацыя, але толькі на класіцы калектыў не спыняецца, таксама як і балет на лёдзе Санкт-Пецярбурга, які раней не ўяўляў сябе без твораў Чайкоўскага і Шуберта. Абодва творчыя калектывы сышліся на падставе агульных інтарэсаў і перасягнулі свае прывычныя амплуа, стварыўшы нешта грандыёзнае. Аркестр і балет пачалі супрацоўнічаць з 2015 года.
Расійскі шоўмен Рыгор Лепс 14 ліпеня даў бясплатны канцэрт на плошчы Перамогі, якая на некалькі гадзін ператварылася ў спяваюча-танцуючую глядзельную залу. Для выступлення артыста тут абсталявалі сцэну. Жыхары і госці горада цёпла і гасцінна прынялі любімага выканаўцу. Самыя вядомыя яго хіты ўсе прысутныя падпявалі хорам. Гледачы прыходзілі сем’ямі, каб паслухаць любімыя хіты спевака, а тыя, каго не ўмясціла прасторная плошча, стаялі па перыметры і слухалі песні, якія было чуваць далёка па вуліцах горада.
Апоўначы (упершыню ў гісторыі «Славянскага базару») з 14 на 15 ліпеня ў спартыўным комплексе Летняга амфітэатра ўзнялі сцяг фестывалю. Цырымонія пачалася з маляўнічага светлавога шоу, пакарыўшага публіку, якая сабралася нягледзячы на позні час.
У юбілейны для «Славянскага базару» год з’явіўся пашпарт фестывалю, які ўручалі тым, хто адпрацаваў на ім больш за 14 гадоў. У ліку яго першых уладальнікаў аказалася заслужаная артыстка Беларусі, нязменная вядучая і любіміца віцебскага гледача Алена Спірыдовіч. Акрамя таго, адбылася прэзентацыя двух выданняў аб гісторыі «Славянскага базару» — даведачна-інфармацыйнае выданне «Славянскі базар у Віцебску». Трэцяе дзесяцігоддзе…» і каталог фірменнага стылю і сцэнаграфіі фестывалю. Вядучы фотакарэспандэнт інфармацыйнага агенцтва БЕЛТА Аляксандр Хітроў быў узнагароджаны ганаровай граматай Міністэрства інфармацыі за асвятленне падзей папярэдняга «Славянскага базару». Узнагароду яму ўручылі ў час цырымоніі адкрыцця міжнароднага прэс-цэнтра фестывалю.
На гала-канцэрце адкрыцця форуму 15 ліпеня Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што віцебскі фестываль стаў сімвалам станаўлення нашай незалежнай дзяржавы. «Разам са «Славянскім базарам» вырасла цэлае пакаленне, фестываль укараніўся на зямлі, якую па праву можна лічыць калыскай беларускай культуры», — падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. 
XXX Міжнародны конкурс выканаўцаў эстраднай песні падарыў гледачам новую зорку — выканаўца з Казахстана Рухія ўзяла Гран-пры творчага спаборніцтва. Дарэчы, жараб’ёўка ўдзельнікаў праходзіла ў музеі-сядзібе Ільі Рэпіна «Здраўнёва», дзе ў маляўнічым кутку прыроды для маладых артыстаў арганізавалі яркі інтэрактыўны паказ. Ім прапанавалі адлюстраваць кветку, якая сімвалізуе іх краіну, падарылі букецікі з васількамі, а потым яны выбіралі нумары свайго выканання ў конкурсныя дні. У першым туры конкурсу выхад артыстаў суправаджаў вядомы расійскі шоу-балет Todes.
Галоўны прыз XIX Міжнароднага дзіцячага музычнага конкурсу заваяваў прадстаўнік Чарнагорыі.
Традыцыйныя дні моладзі на юбілейным форуме мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» прайшлі 16 і 17 ліпеня ў новым фармаце, гэта быў фестываль творчасці моладзі. Упершыню была арганізавана канферэнцыя Расійска-Беларускага саюза моладзі, якая аднавіла работу гэтай арганізацыі. Маладзёжны забег з удзелам 100 спартсменаў, адроджаны маладзёжны арт-парад, дэбютны нацыянальны конкурс маладзёжнай творчасці «Агні новых перамог», дзе спаборнічалі вакалісты, танцоры і артысты арыгінальнага жанру, спартыўныя паядынкі і святочны салют — усе гэтыя мерапрыемствы сталі сапраўдным падарункам для ўдзельнікаў маладзёжнага фестывалю.
Маладзёжная накіраванасць Дня Саюзнай дзяржавы захавалася ў 2021 годзе: у фармаце круглага стала адбылася сустрэча ў Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П.М.Машэрава, і тут змаглі пагутарыць не толькі міністры, вядомыя асобы, але і маладыя ўдзельнікі фестывальнага руху, якія толькі пачынаюць свой творчы шлях у свеце мастацтва і культуры. А ў Летнім амфітэатры прайшоў традыцыйны гала-канцэрт майстроў мастацтваў Беларусі і Расіі.
Паклоннікаў фэсту вулічнага мастацтва «На сямі вятрах» чакала шырокая праграма. На плошчы каля помніка Пушкіну была ўстаноўлена сцэна для выступлення самадзейных артыстаў, былі задзейнічаны і іншыя пляцоўкі, у тым ліку прагулачны цеплаход, які курсіраваў па Заходняй Дзвіне. У 2021 годзе каля 500 артыстаў, якія прадстаўлялі Беларусь, Расію, Украіну і Германію, стваралі атмасферу на вуліцах Віцебска з раніцы да позняй ночы. Адной з самых любімых забаў для жыхароў і гасцей горада ў ліпеньскую гарачыню стаў інтэрактыўны перформанс «Дождж па раскладзе». Прагулка па Пушкінскім мосце стала больш прыемнай, бо кожную гадзіну імправізаваны фантан з пажарнага рукава з дзірачкамі дарыў мора эмоцый усім жадаючым ахаладзіцца.
Багатай была выставачная праграма фестывалю. У музеях горада прадставілі, напрыклад, экспазіцыі «Залатая хахлама — душа Расіі», «Таржоцкае залатое шыццё», «Скарбы Пакістана» (арганізатар — пасольства краіны), «Амто (прывітанне), Каракія!» з рэдкімі этнаграфічнымі прадметамі. У праграме «Лялечнага квартала» свае пастаноўкі прадставілі тэатры з Віцебска, Санкт-Пецярбурга, Масквы, Пскова, Арэнбурга, Пензы.
Любімы віцябчанамі і гасцямі фестывалю «Горад майстроў» на вуліцы Пушкіна сабраў каля 250 умельцаў Беларусі, Украіны і Расіі. Яны прадставілі многія віды народнай творчасці. Упершыню свае ручныя работы прывезлі майстры з Дагестана. На «Задзвінскім кірмашы» свае работы прадставілі каля 280 рамеснікаў. Сярод удзельнікаў кірмашу праводзіўся конкурс «Задзвінскі сувенір» — 10 лепшых прадстаўнікоў у сваіх напрамках атрымалі дыпломы і сувеніры ад арганізатараў. Таксама для наведвальнікаў кірмашу правялі майстар-класы, майстар-шоу ад лепшых прадстаўнікоў народных мастацкіх рамёстваў Беларусі. Упершыню на кірмашы можна было ўбачыць міні-выстаўку арнаментальнага вязання і ткацтва поўначы Расіі. Госці з Архангельска паказалі майстар-класы па вышыўцы птушкі «дасюльным» швом, ткацтве на дошчачках, традыцыйным узорным вязанні і дэкаратыўным пано з мязенскім роспісам.
Асвятлялі мерапрыемствы юбілейнага «Славянскага базару» больш за 400 журналістаў 76 СМІ, у тым ліку 62 карэспандэнты 33 медыя замежных дзяржаў. Гэта Балгарыя, Сербія, Эстонія, Казахстан, Літва, Малдова, Украіна і Расія.
Асноўныя мерапрыемствы XXXV Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» пройдуць з 16 па 19 ліпеня, а першыя канцэрты ўжо адбудуцца 14 ліпеня.
