Гегемонія або шматпалярнасць? Палітолаг растлумачыла, якая сусветная сістэма будзе больш устойлівай
Скрыншот відэа Навіны сюжэта «Праект «У тэме» на YouTube-канале БЕЛТА » Якая рэальная абстаноўка вакол Беларусі, расказаў эксперт у галіне нацбяспекі Платошкін: інцыдэнты з дронамі ў краінах Балтыі і правакацыі вакол Беларусі нацэлены на пашырэнне канфлікту 5 ліпеня, Мінск . Сусветная сістэма будзе больш стабільнай, калі ў яе будзе некалькі пунктаў апоры. Такое меркаванне ў праекце БЕЛТА «У тэме» выказала доктар палітычных навук, прафесар Маскоўскага дзяржаўнага інстытута міжнародных адносін (МДІМА) Алена Панамарова.
«Паняцце шматпалярнасці, пра якую мы вельмі шмат гаворым, вельмі складанае і неадназначнае. Сама этымалогія слова сведчыць аб тым, што гэта, калі злучым яшчэ з тэорыяй міжнародных адносін, наяўнасць некалькіх полюсаў у сусветнай палітыцы. Але калі мы паглядзім на розныя перыяды гісторыі чалавецтва, то адным з самых стабільных і прадказальных (гэта не значыць, што не было канфліктаў, войнаў і гэтак далей), з пункту гледжання вялікай палітыкі, быў перыяд двухпалярнасці, калі існавалі два полюсы і яны дамаўляліся паміж сабой — у працэсе канфрантацый, войнаў, розных сутыкненняў, дзейнасці разведслужбаў — аб сваім уплыве ў тых ці іншых рэгіёнах свету», — адзначыла Алена Панамарова.
У той жа час яна звярнула ўвагу, што любая канструкцыя больш устойлівая, калі ў яе некалькі пунктаў апоры. Атрымліваецца, сусветная сістэма будзе больш стабільнай, калі ў яе будзе, напрыклад, чатыры полюсы. «Прычым гэтыя полюсы павінны быць раўнаважныя, гэта значыць яны павінны па сіле, уплыве, значэнні, сваіх сукупных рэсурсах быць больш-менш роўныя. Больш за чатыры полюсы — гэта ўжо блізка да хаатызацыі міжнародных адносін», — падкрэсліла палітолаг.
Паводле слоў Алены Панамаровай, разбурэнне аднапалярнай сістэмы, якая склалася пасля распаду Савецкага Саюза, пачалося на Захадзе. У якасці прыкладу яна прывяла знешнюю палітыку Злучаных Штатаў, з-за наступстваў якой разбураюцца прывычныя сувязі паміж дзяржавамі. Але гэта не азначае, што ЗША не хочуць захаваць сваю гегемонію. Яны імкнуцца гэта зрабіць, але меншымі рэсурсамі, лічыць прафесар МДІМА.
«Узровень палітычнага даверу цяпер знаходзіцца на нулі з пункту гледжання ўзаемадзеяння з заходнімі лідарамі, таму што яны гавораць адно, а робяць іншае», — дадала палітолаг.
Акрамя ЗША, у свеце ёсць і іншыя палітычныя сілы, якія клапоцяцца пра свае інтарэсы. «Таму перабудова атрымліваецца хаатычная, не ўсё ідзе па логіцы амерыканскіх сцэнарыстаў, таму што ў гульню ўступаюць іншыя інтарэсы. Але ёсць і тыя, хто катэгарычна супраць такой хаатызацыі і за шматпалярны свет, супраць гегемоніі Злучаных Штатаў. Гэта краіны, якія захоўваюць суверэнітэт», — заявіла Алена Панамарова.
