Ад краін СНД да Азіі і Афрыкі: з кім Беларусь развівае навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва
Фота з архіва Міжнароднае навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва застаецца адным з ключавых драйвераў развіцця айчыннай навукі. Першае паўгоддзе 2026 года азнаменавалася шэрагам значных дасягненняў. Аб іх расказала намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Таццяна Сталярова.
Геаграфія супрацоўніцтва
За шэсць месяцаў забяспечана рэалізацыя 45 навукова-тэхнічных праектаў з удзелам беларускіх арганізацый. Геаграфія партнёрства ўражвае: Кітай, Манголія, Турцыя, Сербія, Узбекістан і Расія. «Адным з прыярытэтаў з’яўляецца пашырэнне сувязей у навукова-тэхнічнай сферы з краінамі далёкай дугі», — падкрэсліла Таццяна Сталярова, абазначаючы стратэгічны вектар на дыверсіфікацыю міжнародных кантактаў.
Ад Санкт-Пецярбурга да Цюмені: якія перспектывы ў супрацоўніцтве з Расіяй
Традыцыйна асноўным стратэгічным партнёрам застаецца Расія. Сумесна з Міністэрствам навукі і вышэйшай адукацыі Расіі і Пастаянным камітэтам Саюзнай дзяржавы ДКНТ аб’явіў аб правядзенні чарговага конкурсу на прэмію СД у галіне навукі і тэхнікі. Прыём дакументаў прадоўжаны да 15 верасня 2026 года. Прэмія прысуджаецца за вынікі даследаванняў у галіне прыродазнаўчых, тэхнічных і гуманітарных навук, у тым ліку пры распрацоўцы ўзораў новай тэхнікі. Конкурс праводзіцца ўжо чацвёрты раз — папярэднія гады прэмія ўручалася сумесным беларуска-расійскім калектывам за вынікі праграм у галіне космасу, матэрыялазнаўства, генных тэхналогій і медыцыны. Прадоўжана работа па развіцці супрацоўніцтва з рэгіёнамі Расіі.
Як адзначыла Таццяна Сталярова, у першым паўгоддзі 2026 года ДКНТ сумесна з Камітэтам па навуцы і вышэйшай школе Санкт-Пецярбурга забяспечана рэалізацыя дарожнай карты па падтрымцы сумесных навуковых і навукова-тэхнічных праектаў, якія выконваюцца адукацыйнымі і навуковымі арганізацыямі двух рэгіёнаў, на 2026-2028 гады.
Адкрыта фінансаванне па 10 навукова-тэхнічных праектах на 2026-2027 гады па такіх напрамках, як лазерная тэхніка, інфармацыйна-камунікацыйныя тэхналогіі і штучны інтэлект, аўтаматызацыя вытворчых працэсаў, а таксама высокапрадукцыйная сельская гаспадарка і рацыянальнае прыродакарыстанне. Напрыклад, сумесна вядзецца работа над стварэннем новых эфектыўных каталітычных сістэм, якія даюць магчымасць ажыццяўляць вытворчасць высокакаштоўных прадуктаў з лесахімічнай сыравіны. Прымяненне экалагічна бяспечных матэрыялаў дасць магчымасць замяніць традыцыйныя каталізатары на аснове тытану, якія шырока выкарыстоўваюцца ў хімічнай прамысловасці.
Распрацоўваецца набор методык для аўтаматызацыі працэсаў сартавання макулатуры з ужываннем тэхналогій камп’ютарнага зроку і штучнага інтэлекту. Укараненне вынікаў праекта дасць магчымасць значна павысіць дакладнасць і скорасць ідэнтыфікацыі розных тыпаў папяровых адходаў, знізіць затраты на ручную працу, а таксама палепшыць якасць сыравіны, якая паступае на перапрацоўку.
Таксама ствараецца інтэлектуальная сістэма адаптыўнага прагнозу цепласпажывання для гарадскога асяроддзя, якая забяспечвае павышэнне дакладнасці і аператыўнасці кіравання рэжымамі цеплазабеспячэння. Гэта дасць магчымасць значна скараціць эксплуатацыйныя страты цеплавой энергіі ў сістэмах гарадскога цэнтралізаванага цеплазабеспячэння, павысіць надзейнасць цеплазабеспячэння і знізіць нагрузку на навакольнае асяроддзе.
Новыя магчымасці адкрываюцца і ў супрацоўніцтве з Цюменскай вобласцю. На сумесным пасяджэнні рабочай групы па гандлёва-эканамічным і навукова-тэхнічным супрацоўніцтве 3 чэрвеня 2026 года адобраны да падпісання шэраг дакументаў. У тым ліку рашэнне аб правядзенні ў 2026 годзе конкурснага адбору па падтрымцы сумесных навукова-тэхнічных праектаў, якія выконваюцца адукацыйнымі і навуковымі арганізацыямі Беларусі і Цюменскай вобласці. Вызначаны таксама пералік прыярытэтных напрамкаў навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва па вырашэнні задач сацыяльна-эканамічнага развіцця, па якіх сумесныя праекты будуць атрымліваць падтрымку. Першы конкурсны адбор плануецца правесці да канца 2026 года.
