Ад этыкі да новых фарматаў атэстацыі. Як ШІ змяняе вышэйшую адукацыю і фарматы ацэнкі
27 жніўня, Мінск . Як штучны інтэлект уплывае на ацэнку работ студэнтаў, расказаў міністр адукацыі Андрэй Іванец у час пленарнага пасяджэння другой Нацыянальнай школы рэктараў,
«Навучанне «вочы ў вочы» нікуды не знікне, але трэба не забываць і пра сучасныя тэхналогіі. У мінулым годзе мы ўпершыню прапісалі парадак і этыку выкарыстання ШІ студэнтамі пры напісанні курсавых, дыпломных работ. Пры гэтым мы павінны разумець: можна колькі хочаш расказваць студэнту, што ШІ трэба выкарыстоўваць усвядомлена і інфармацыю перапрацоўваць, але такія тэхналогіі — як наркотык», — сказаў Андрэй Іванец.
Ён заклікаў думаць не толькі пра этыку выкарыстання ШІ, але і пра новыя фарматы атэстацыі студэнтаў, пра тое, як правяраць і веды, і навыкі. «Традыцыйны фармат напісання курсавой, дыпломнай работы ў бліжэйшым будучым зведае сур’ёзную трансфармацыю — гэта выклік і дамашняе заданне для нашых рэктараў. Раней былі фірмы, якія пісалі курсавыя. Сёння гэта бот-фермы, якія пішуць без людзей, і мы павінны адказваць гэтым выклікам. Нам не трэба шукаць кантралюючую функцыю, спрабаваць зразумець, ці выкарыстоўваў студэнт ШІ ці не. Калі ён з дапамогай ШІ вырашыў канкрэтны кейс, які не вырашыў ніхто, то ён малайчына. Але трэба шукаць рашэнне, як правяраць практычныя навыкі», — дадаў міністр адукацыі.
На яго думку, ШІ — гэта інструмент у руках чалавека, своеасаблівы экзакасцяк, які трэба правільна выкарыстоўваць. «У 2025 годзе нашы кітайскія калегі прэзентавалі магутную адукацыйную платформу на аснове штучнага інтэлекту, на якой ужо зарэгістравана больш за 2,5 млрд чалавек. Гэта тэхналогія дазваляе зрабіць так, што тваім настаўнікам можа стаць нобелеўскі лаўрэат, — адзначыў Андрэй Іванец. — Спачатку мы скептычна адносіліся да гэтай ідэі, але праз пэўны час зразумелі, што Кітай апярэджвае ўсіх, бо калі яны не будуць ствараць такія платформы, то яны будуць стварацца кімсьці іншым».
Ён упэўнены, што такія платформы стануць памочнікамі ў рэалізацыі патэнцыялу любой краіны, дадуць магчымасць атрымліваць патрэбную для навучання інфармацыю хуткім і даступным спосабам.
Як падкрэсліў намеснік начальніка Сакратарыята Наглядальнага савета ПВТ Дзмітрый Ліхачэўскі, у 2022-м мы ўпершыню даведаліся пра ChatGPT, а 2025-ы стаў пераломным годам, зменай эпох, калі ШІ масава ўкараняецца ва ўсе сферы нашага жыцця і поўнасцю іх мяняе. Гэта кідае вялікія выклікі для ўсёй сістэмы вышэйшай адукацыі.
Паводле яго слоў, на адной з пляцовак Нацыянальнай школы рэктараў абмяркоўвалася пытанне выкарыстання замежных сістэм генератыўнага ШІ, бо яны могуць стаць крыніцай уцечкі даных і маюць некаторую небяспеку для краіны ў цэлым. Цяпер ужо фарміруюцца нацыянальна абароненыя мадэлі ШІ, якія змогуць выкарыстоўваць усе зацікаўленыя службы, органы і ўніверсітэты. Акрамя таго, неабходна звярнуць увагу на лічбавую інфраструктуру ВНУ, таму што не ва ўсіх універсітэтаў ёсць адпаведны доступ да сістэм генератыўнага штучнага інтэлекту.
