ЦВК Беларусі дала станоўчую ацэнку арганізацыі электаральнага працэсу ў Казахстане
Фота ЦВК Беларусі 23 жніўня, Мінск . Цэнтральная выбарчая камісія Беларусі дала станоўчую ацэнку арганізацыі электаральнага працэсу ў Казахстане. Аб гэтым паведаміў журналістам старшыня ЦВК Ігар Карпенка, які цяпер знаходзіцца ў Казахстане з афіцыйным візітам, паведамілі БЕЛТА ў прэс-службе выбарчага органа.
«Хачу падкрэсліць: мы бачым высокую арганізацыю працэсу. Цэнтральная выбарчая камісія Казахстана правяла маштабную падрыхтоўчую работу. Учора мы прысутнічалі на брыфінгу, дзе дакладвалася, як праводзілася абучэнне арганізатараў выбараў, якую інфармацыйную работу правялі з выбаршчыкамі», — сказаў Ігар Карпенка.
Наведаўшы шэраг выбарчых участкаў, старшыня ЦВК канстатаваў высокі ўзровень падрыхтоўкі членаў выбарчых камісій. «Ведаюць, як арганізоўваць выбары, як адказваць на пытанні выбаршчыкаў, як ажыццяўляецца сам працэс», — сказаў ён. 
На ўсіх выбарчых участках адбываецца ўзаемадзеянне з нацыянальнымі наглядальнікамі, у якіх цікавяцца аб наяўнасці праблем і заўваг. «Нам заяўляюць, што пакуль якіх-небудзь заўваг няма. Мы таксама назіраем за гэтым працэсам. На нашу думку, усё ідзе ў адпаведнасці з дзеючым заканадаўствам Казахстана», — адзначыў Ігар Карпенка.
Адказваючы на пытанне, як ацэньваюцца палітычныя і выбарчыя рэформы, якія праводзяцца ў Казахстане, старшыня ЦВК падкрэсліў, што ацэнку гэтым працэсам дасць народ: Казахстан праводзіць рэформу для сябе, у інтарэсах сваёй дзяржавы і свайго грамадства.
Разам з тым у Беларусі назіралі за мінулым рэферэндумам, існуючай сітуацыяй, а цяпер беларускія наглядальнікі прысутнічаюць на выбарах фактычна новага заканадаўчага органа — Курултая. 
Назіранне за выбарамі ў Казахстане беларускім бокам успрымаецца таксама як магчымасць паглядзець на існуючы ў гэтай краіне вопыт. Цікавай у гэтым плане бачыцца, у прыватнасці, работа валанцёраў, якія дапамагаюць маламабільным групам грамадзян, аказваюць інфармацыйную падтрымку.
Паводле слоў Ігара Карпенкі, вывучэнне казахстанскіх практык у гэтай сферы дасць магчымасць Беларусі ўдасканаліць і развіць уласныя валанцёрскія ініцыятывы, якія цяпер актыўна прымяняюцца ў выбарчым працэсе. Дарэчы, ёсць намеры заканадаўча замацаваць паняцце «электаральны валанцёр».
Старшыня ЦВК дадаў, што з мэтай абмену інфармацыяй і вопытам выбарчыя органы Беларусі і Казахстана ў Астане напярэдадні падпісалі мемарандум аб супрацоўніцтве. 
Акрамя гэтага, Ігар Карпенка звярнуў увагу на станоўчыя змяненні, якія адбываюцца ў Казахстане. «Я другі раз у Казахстане, у прыватнасці ў Астане. Вельмі прыгожы горад. Апошні раз мы былі тут два гады таму. За гэты час шмат што змянілася, — сказаў ён. — Горад чысты, акуратны, людзі добразычлівыя. Аб гэтым можна меркаваць нават па стасунках з членамі камісій, наглядальнікамі на ўчастках: людзі ставяцца вельмі добразычліва, вельмі гасцінныя».
Ігар Карпенка пажадаў Казахстану поспехаў і працвітання. Выказаў упэўненасць, што выбары павінны садзейнічаць таму, каб краіна паспяхова развівалася, у ёй панавалі мір і дабрабыт грамадзян.
У час маніторынгу электаральнага працэсу ў Астане старшыня ЦВК Беларусі на гэты момант наведаў пятнаццаць выбарчых участкаў, дзе азнаёміўся з тэхнічным абсталяваннем, пагутарыў з нацыянальнымі наглядальнікамі і выбаршчыкамі. 
Курултай — новы аднапалатны парламент, заснаваны ў выніку прыняцця новай Канстытуцыі Казахстана, адобранай рэферэндумам у сакавіку 2026 года.
У складзе новага заканадаўчага органа ўлады 145 дэпутатаў. Яны выбіраюцца ў адзінай агульнанацыянальнай выбарчай акрузе па прапарцыянальнай сістэме. Да размеркавання мандатаў дапусцяць палітычныя партыі, якія пераадолеюць 5% электаральны бар’ер.
Спісы вылучылі сем партый. Агульная колькасць кандыдатаў — 546 чалавек. Гэта грамадзяне Казахстана ва ўзросце ад 25 гадоў і старэйшыя, якія пастаянна пражываюць у Казахстане апошнія 10 гадоў.
Партыя можа ўключыць у свой спіс толькі кандыдатаў, якія з’яўляюцца членамі гэтай партыі. Не менш як 30% ад агульнай колькасці кандыдатаў у партыйным спісе павінны складаць прадстаўнікі трох груп: жанчыны, моладзь і інваліды. Парадак размяшчэння кандыдатаў у спісе вызначаюць партыі.
У Казахстане 12,5 млн выбаршчыкаў. Да правядзення галасавання прыцягнута 71 тыс. арганізатараў выбараў. Сфарміравана больш за 10,4 тыс. выбарчых камісій на тэрыторыі краіны і звыш 100 — у 62 замежных краінах. Казахстанцы, якія жывуць у Беларусі, могуць прагаласаваць у Мінску.
У дапамогу выбаршчыкам ЦВК Казахстана ўпершыню запусціла спецыяльны чат-бот Sailau AI, звярнуўшыся да якога можна даведацца аб спосабах галасавання, аформіць адмацавальнае пасведчанне для галасавання па месцы знаходжання і атрымаць адказы на іншыя пытанні аб выбарчым працэсе. Чат-бот даступны кругласутачна на казахскай і рускай мовах.
Назіранне за ходам выбараў вядуць мясцовыя наглядальнікі не маладзейшыя за 18 гадоў ад партый і грамадскіх арганізацый, а таксама больш як 650 міжнародных экспертаў.
