Якія крыніцы інфармацыі ў беларусаў з’яўляюцца асноўнымі? Вынікі сацдаследавання
Фота з архіва 23 верасня, Мінск . Інтэрнэт-рэсурсы і тэлебачанне з’яўляюцца асноўнымі крыніцамі інфармацыі для беларусаў. Такія вынікі комплекснага рэспубліканскага сацыялагічнага даследавання, якія датычацца актуальных пытанняў міжнароднага і ўнутранага парадку дня, .
Адно з пытанняў анкеты было прысвечана крыніцам атрымання інфармацыі, якія выкарыстоўваюць беларусы. Паводле атрыманых дадзеных, 57,4% апытаных выкарыстоўваюць інтэрнэт-рэсурсы (сайты, парталы і інш.), 52,3% аддаюць перавагу тэлебачанню, 48,4% звяртаюцца да сацыяльных сетак і месенджэрам (TikTok, Instagram, Telegram, Threads, Facebook і інш.), 44,1% выбралі асабістыя зносіны, 17,5% — прэсу (газеты, часопісы і г.д.), 13,3% — зносіны з калегамі, 9,9% — радыё.
«Нягледзячы на значную папулярнасць лічбавых медыя, вынікі даследавання сведчаць аб захаванні высокага інтарэсу аўдыторыі да тэлебачання як да крыніцы атрымання інфармацыі. Інтэрнэт-крыніцы як сродак масавай інфармацыі больш запатрабаваны сярод гарадскога насельніцтва — 59,2%, тады як жыхары сельскіх населеных пунктаў часцей аддаюць перавагу тэлебачанню — 58%. Захаванне трывалай традыцыі тэлеглядзення з’яўляецца важнай часткай медыяспажывання, якая забяспечвае разнастайнасць і выбар для аўдыторыі», — сказаў дырэктар Інстытута сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Мікалай Мыслівец.
Сталіца традыцыйна выступае цэнтрам канцэнтрацыі лічбавай інфраструктуры. Восем з дзесяці мінчан (78,3%) актыўна звяртаюцца да анлайн-крыніц, што сведчыць аб высокім узроўні лічбавай дасведчанасці, даступнасці інфраструктуры і запатрабаванасці сучасных фарматаў. Мінчане часцей заняты ў сферах, дзе інтэрнэт з’яўляецца неад’емнай часткай паўсядзённага і прафесійнага жыцця, што натуральна фарміруе прывычку звяртацца да анлайн-крыніц і для атрымання навін. Акрамя таго, у Мінску пражывае большая колькасць маладых і актыўных карыстальнікаў, для якіх інтэрнэт — прывычнае асяроддзе.
Як адзначыў Мікалай Мыслівец, у эпоху лічбавізацыі, паўсюднага распаўсюджвання гаджэтаў і практычна штодзённага фармату спажывання інфармацыйнага кантэнту з сеткавай прасторы інтэрнэт і сацыяльныя сеткі будуць займаць значныя пазіцыі ў айчынным інфармацыйным полі і захоўваць устойлівы попыт з боку аўдыторыі.
“Разам з тым, хацелася б адзначыць высокія паказчыкі запатрабаванасці тэлебачання як крыніцы атрымання масавай інфармацыі. Ва ўмовах трансфармацыі медыяпрасторы, у рамках якой адбываецца пераразмеркаванне ўвагі аўдыторыі ад традыцыйных крыніц масавай інфармацыі да сеткавых рэсурсаў, існуючы высокі попыт на тэлевізійны кантэнт сведчыць аб папулярнасці беларускага тэлебачання і яго эфектыўнасці як канала інфармацыі і камунікацыі. Беларускае тэлебачанне ўпэўнена вытрымлівае канкурэнцыю з сеткавымі рэсурсамі, захоўваючы сваю аўдыторыю і гледача ў эпоху інтэрнэту і лічбавізацыі. Названая тэндэнцыя шмат у чым забяспечваецца ў тым ліку высокімі паказчыкамі даверу да інфармацыйнага кантэнту беларускага тэлебачання з боку аўдыторыі, аб’ектыўнымі каментарыямі актуальнага інфармацыйнага парадку дня з боку экспертаў і медыйнай супольнасці, аператыўным інфармаваннем насельніцтва аб значных падзеях у краіне і ў свеце», — падкрэсліў ён.
Таксама важным каналам атрымання інфармацыі выступаюць асабістыя зносіны (сям’я, сябры, суседзі). «Гэта сведчыць аб значнасці для беларусаў такога важнага атрыбута традыцыйных каштоўнасцей, як інстытут сям’і, які таксама адыгрывае значную ролю ў фарміраванні карціны свету ў паўсядзённым жыцці беларусаў. Міжасобасныя зносіны, даверныя адносіны ў сям’і, сумеснае абмеркаванне актуальнага ўнутранага і знешняга інфармацыйнага парадку дня можа стаць альтэрнатывай інфармацыйнаму ўплыву сеткавых рэсарсаў у айчыннай медыяпрасторы», — адзначыў дырэктар Інстытута сацыялогіі.
Сацдаследаванне праводзіў у ліпені — жніўні 2026 года Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі па заказе Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (БІСД). У ім прынялі ўдзел 2045 рэспандэнтаў з усіх рэгіёнаў краіны. Першую частку вынікаў сацдаследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прэзентавалі ў Мінску 10 верасня. Другая — па грамадска-палітычнай тэматыцы — была прадстаўлена 16 верасня. Сёння сацыёлагі падзяліліся вынікамі трэцяй часткі сацдаследавання, якое датычыцца актуальных пытанняў міжнароднага і ўнутранага парадку дня.
