Змякчэнне пакарання і аператыўная рэакцыя на новыя выклікі. Швед — аб трэндах крымінальна-прававой палітыкі
24 чэрвеня, Мінск . Эфектыўнасць крымінальна-прававой палітыкі вызначаецца ступенню гуманізацыі адпаведнага заканадаўства і практыкі. Гэта адзначыў старшыня Вярхоўнага суда Андрэй Швед на пасяджэнні Пленума Вярхоўнага суда, на якое вынесена для абмеркавання пытанне судовай практыкі замены пакарання больш строгім у выпадку злоснага ўхілення ад яго адбывання,
«Сёння мы назіраем агульны трэнд на змякчэнне пакарання, з аднаго боку, і аператыўнае рэагаванне заканадаўца і правапрымяняльніка на новыя выклікі, звязаныя з грамадскай бяспекай, — з другога. У выніку гэтага фарміруецца запыт грамадства на адэкватны падыход да прымаемых мер, накіраваных на забеспячэнне правапарадку і справядлівасці крымінальна-прававой палітыкі нашай дзяржавы», — сказаў Андрэй Швед.
Пленум Вярхоўнага суда 24 чэрвеня разглядае пытанні, звязаныя з судовай практыкай замены назначанага пакарання больш строгім у выпадку злоснага ўхілення ад яго адбывання. Андрэй Швед падкрэсліў, што гэта тэма ў пэўнай меры адлюстроўвае агучаныя пасылы. «Мы прааналізавалі судовую практыку з моманту ўвядзення ў 2021 годзе гэтага інстытута. Выяўлены вузкія месцы і праблемы ў дзейнасці органаў, якія выконваюць пакаранні, і судоў пры разглядзе пытанняў аб замене пакарання больш строгім. Сёння мы павінны адказаць на шэраг запатрабаваных, у першую чаргу практыкай, пытанняў. Перш за ўсё неабходна звярнуць увагу судоў на выключэнне фармальнага падыходу пры разглядзе прадстаўленняў, вызначыць абавязковыя ўмовы замены пакарання больш строгім — злоснасць ухілення асуджанага ад адбывання назначанага пакарання. Суды павінны прынцыпова падыходзіць да вывучэння ўсіх матэрыялаў пры рэалізацыі свайго права на замену пакарання на больш строгае», — адзначыў старшыня Вярхоўнага суда.
Ён таксама нагадаў, што крымінальна-працэсуальным законам прадугледжаны асаблівы парадак разгляду судамі пытанняў аб замене пакарання больш строгім у ходзе прывядзення прыгавору ў выкананне. Таму на пасяджэнні будзе абмяркоўвацца пытанне выканання судамі гэтага парадку. Вынікам работы пленума павінна стаць прыняцце пастановы, дзе будзе дадзена структураванае тлумачэнне судам аб правапрымяненні.
Раней чалавек, ухіляючыся ад адбывання пакарання, учыняў новае злачынства і мог быць асуджаны за яго ўчыненне па артыкулах 415-419 КК. Але ў 2021 годзе ў крымінальнае і крымінальна-выканаўчае заканадаўства быў унесены шэраг змяненняў. Іх асноўная ідэя заключалася ў далейшай гуманізацыі крымінальнага закона. З’явіўся новы інстытут — замена пакарання больш строгім у выпадку, калі асуджаны злосна ўхіляецца ад яго адбывання. Са з’яўленнем гэтага інстытута ў асоб, якім пакаранне замяняецца больш строгім, не ўзнікае новай судзімасці і рэцыдыву.
Фота Таццяны Матусевіч
