«Эксперымент лічу ўдалым!» Як аграблогер вырошчвае на ўчастку артышок і пепіна
Дзмітрый Кастрыцкі Навіны сюжэта «Праект «Беларусы ў кадры»» «Кветкі нагадваюць аб прыгожым». Мастачка Юлія Коба ператварае свае палотны ў хусткі і спадніцы «Важна пражываць свае пачуцці»: паэтэса Скробат — аб выпрабаваннях, творчасці і жаданні дапамагаць людзям «Народны садоўнік» — так называе Дзмітрыя Кастрыцкага шматтысячная каманда яго падпісчыкаў. Вясковы блогер не толькі вырошчвае на сваім участку розныя ягадныя, пладовыя і агароднінныя культуры, але і дзеліцца карыснымі парадамі, запісваючы падрабязныя відэа, якія адразу ж набіраюць мільёны праглядаў. Як распланаваць участак і падрыхтавацца да зімоўкі, якія саджанцы выбраць для саду і ад чаго на самай справе залежыць ураджайнасць — адказы на гэтыя і многія іншыя пытанні можна лёгка знайсці на ютуб-канале «Дзмітрыеў сад».
«На душы заўсёды так было спакойна»
— Мяне завуць Дзмітрый. Я народны садоўнік і вырошчваю на сваім участку мноства культур: маліну, буякі, агрэст, парэчкі, а яшчэ таматы, перцы, баклажаны, а таксама многія іншыя ягады, фрукты і агародніну, — ветліва сустракае нас гаспадар сельскай сядзібы і, расказаўшы пра сябе ў двух словах, тут жа запрашае на экскурсію па сваім участку. — Асабліва ў гэтым годзе парадавала маліна. На вуліцы кастрычнік, а яна на ўсю моц пладаносіць. Толькі паглядзіце, які цудоўны ўраджай. Паспытайце! 
Пачынаем дэгустацыю: зрываем жменю буйных духмяных пладоў — і ў роце тут жа з’яўляецца мядовая саладосць маліны.
— Ягада з куста — самая смачная, — усміхаецца наш герой і, пакуль мы частуемся свежым вітамінным ураджаем, Дзмітрый расказвае, з чаго пачалося яго захапленне садаводствам і агародніцтвам.
Хоць нарадзіўся і вырас ён у Мінску, усё яго жыццё непарыўна звязана з вёскай Кавальцы, што ў Дзяржынскім раёне. Менавіта тут жылі яго дзядуля і бабуля — сапраўдныя сельскія працаўнікі, якія і прывілі ўнуку любоў і павагу да зямлі.
— Бацькі шмат працавалі, каб пабудаваць кватэру, таму гадоў да шасці я жыў у вёсцы. Калі ж пайшоў у школу, вярнуўся ў горад, але ўсе выхадныя і канікулы праводзіў у Кавальцах, — успамінае субяседнік і адзначае, што працаваць да сёмага поту яго ніколі ніхто не прымушаў. Але калі ён бачыў, напрыклад, што дзед сячэ дровы, а бабуля займаецца праполкай градак, адразу ж спяшаўся ім дапамагчы. — Калі нехта са старэйшых заняты справай, то і мне было не да адпачынку. Вось такога негалоснага правіла заўсёды прытрымліваўся.
З настальгіяй расказвае Дзмітрый, як дапамагаў збіраць ураджай з агарода, нарыхтоўваць сена, хадзіў у лес па грыбы і ягады — адным словам, прывычная сельская праца ў яго жыцці была з ранняга дзяцінства. 
— Напэўна, самы яркі ўспамін, калі вечарам усе збіраліся ля хаты на лавачках. Разам сядзелі старэйшае пакаленне, моладзь і дзеці, любуючыся яркімі фарбамі захаду сонца. Сустракалі кароў, якія вярталіся з пашы. І разумелі, што дзень прайшоў у турботах і клопатах, а цяпер надыходзіць адпачынак, — сваім расказам Дзмітрый па-майстэрску пераносіць нас у адзін з вясковых вечароў. — На душы так было спакойна: жартавалі, дзяліліся думкамі, строілі планы…
Пасля школы ён паступіў ва ўніверсітэт — выбраў для сябе юрыдычны факультэт, паспяхова яго скончыў і нават паспеў папрацаваць па спецыяльнасці. Праўда, хутка зразумеў, што гэта сфера зусім не для яго.
— Усё было як у дзяцінстве: кожную свабодную хвіліну, выхадныя і водпуск я стараўся праводзіць у вёсцы. Мяне цягнула праца на зямлі. І некалькі гадоў таму я канчаткова вырашыў: хопіць з мяне горада, час вяртацца на сваю малую радзіму, у дзедаву хату і жыць так, як хочацца, — усміхаецца Дзмітрый. — З часам я купіў суседні домік з участкам, затым узяў яшчэ зямлі і стаў акультурваць тэрыторыю, прыводзіць усё ў парадак, каб разбіць добры сад і вялікі агарод для вырошчвання розных культур. Усім гэтым з задавальненнем прадаўжаю займацца дагэтуль. 
«Эксперымент лічу ўдалым!»
Дзмітрый прызнаецца: каб прывесці зямлю, якая была ў моцным запусценні, у належны стан, працаваць даводзілася з самай раніцы і да позняй ночы. Расчысціўшы тэрыторыю ад шматгадовай расліннасці, ён перш за ўсё пасадзіў ягадныя кусты і ўладкаваў градкі. Не на жарт захапіўся пасадкай клубніц — ягада заняла больш за сем сотак. 
— Вырошчваў іх для сябе, частка ішла на продаж. Але хутка зразумеў, што з клубніцамі даволі цяжка працаваць. Патрэбны сур’ёзны падыход і штодзённы догляд, таму плошчы пад гэту ягаду крыху скараціў. Затое дабавіў некалькі іншых культур — маліну і буякі, з якімі, як я думаў спачатку, будзе куды лягчэй, — расказвае Дзмітрый. — Але дзе там! Яны патрабуюць увагі не менш, асабліва буякі. Для іх пасадкі трэба прыкласці каласальныя намаганні: выкапаць пасадачныя ямы вялікіх памераў, запасціся торфам, драўнянымі шчэпкамі, карой хвойных парод. Пасля пасадкі варта штогод абнаўляць мульчу, праводзіць рэгулярныя падкормкі, апрацоўкі… Але самае складанае, напэўна, — збор. Кожныя чатыры-пяць дзён пры любым надвор’і зрываеш уручную ягадку за ягадкай і разумееш — трэба зняць усё, ураджай не павінен прападаць.
Сёння на ўчастку Дзмітрыя — 150 кустоў буякоў. Садавод удакладняе: на першы погляд, аб’ём невялікі, аднак калі працуеш адзін, спраўляцца даволі няпроста. Апрача таго па суседстве з буяковай палянай растуць яшчэ дзясяткі культур, у тым ліку пладовых (яблыкі, грушы, вішні, слівы), у дадатак кусты агрэста і парэчак.
— Захапіўся рэмантантнай малінай, плады якой знешне больш падобныя на буйную ажыну. Як бачыце, ураджай атрымліваю аж да першых замаразкаў, — адзначае ён і прадаўжае пералічаць: — Тут у мяне ў сезон расце капуста адразу некалькіх сартоў (ад прывычнай нам белакачаннай да цвятной і брокалі). Ёсць градкі і пад перцы, таматы, агуркі. Дарэчы, гэта агародніна выдатна выспявае як у цяпліцы, так і адкрытым грунце. Таксама саджаю цыбулю і часнок, буракі і моркву, а яшчэ гарбуз розных відаў. Увогуле, усё тое, што выспявае ў нашых умовах. 
Паводле слоў Дзмітрыя, беларускі клімат за апошнія гады сур’ёзна змяніўся. Сярэднегадавыя тэмпературы ўзраслі, а значыць, пацяплела. Зіма стала больш мяккай, выключэнне хіба што можа скласці мінулагодняя — марозная.
— Сонечных дзён куды больш, таму і вырошчваць можна шмат у нашых шыротах. Напрыклад, яшчэ 10-15 гадоў таму з цяжкасцю можна было культываваць кавуны і дыні. Плады або завязваліся маленькія, або не было падыходзячых для нас гібрыдаў, — тлумачыць ён. — Цяпер жа селекцыянеры, як айчынныя, так і замежныя, на ўсю моц працуюць над стварэннем ранніх сартоў, ды яшчэ з высокай ураджайнасцю. І гэта не толькі бахчавыя культуры.
Што датычыцца экзотаў, то Дзмітрый і сам часта эксперыментуе з новымі пасадкамі. Так, у гэтым сезоне ён паспрабаваў вырасціць артышок. 
— Кусцік маленькі, тым не менш артышок ужо завязваецца на бутонах. Таму вопыт лічу ўдалым! — з гонарам адзначае аграблогер. — Таксама бліжэй пазнаёміўся з пепіна (дынная груша). Гэта расліна сямейства паслёнавых, мае працяглы вегетацыйны перыяд. Усё ж плады выспелі велізарныя, але смак у іх незвычайны і непрывычны, мяне не ўразіў.
Каб усё паспяваць, Дзмітрый старанна плануе свой дзень. Пачынае з вечара, пракручваючы ў галаве задачы на заўтра. Бываюць асабліва загружаныя перыяды, калі работы больш, чым звычайна. Напрыклад, вясной у перыяд пасадкі або восенню ў час уборкі ўраджаю і навядзення парадку на ўчастку. 
— Складаю спіс работ: бяру ліст паперы і па парадку распісваю, што мне трэба зрабіць у першую, другую або трэцюю чаргу. Стараюся за дзень усе пункты выканаць, — падкрэслівае Дзмітрый. — Пакуль пад сілу спраўляцца аднаму. Бывае, на дапамогу прыходзіць маці. У летні сезон прыязджаюць сястра з пляменнікам, сябры, якія таксама заўсёды рады аказаць падтрымку — як у будаўнічых справах, так і папрацаваць у садзе і на агародзе.
«Важна, каб людзі далучаліся да земляробства»
Дзмітрый не толькі любіць эксперыментаваць, спрабуючы нешта новае, але і з радасцю дзеліцца сваімі садова-агароднымі поспехамі з аднадумцамі. Менавіта для гэтага ён стварыў ютуб-канал «Дзмітрыеў сад», на які сёння падпісана больш за 187 тыс. карыстальнікаў, а колькасць праглядаў ужо даўно перасягнула 15 млн. Праўда, як прызнаецца наш герой, за ўсім гэтым — вялікі працаёмкі шлях.
— Каб захапленне перарасло ў цікавую прафесію, патрэбны былі куды больш паглыбленыя веды. Таму вырашыў атрымаць дадатковую адукацыю, прайшоўшы курсы садоўніка і ландшафтнага дызайнера. Пазней знаёмы прапанаваў паспрабаваць сябе ў ролі рэдактара на адным з буйнейшых садова-агародных ютуб-каналаў краіны. У мае абавязкі ўваходзіла адказваць на розныя пытанні каментатараў, — расказвае ён. — Нейкі час заставаўся за кадрам, затым прапанавалі папрацаваць у эфіры. Спачатку нічога не атрымлівалася. Як толькі ўключалі камеру, я нічога толкам не мог сказаць. Паступова хваляванне ўдалося перамагчы, і я пачаў здымацца ў перадачах. Папрацаваўшы так некалькі гадоў, вырашыў: а чаму б не адкрыць свой канал? 
Праўда, Дзмітрый прызнаецца, што працаваць на агародзе яму падабаецца куды больш, чым здымацца. Аднак сваімі парадамі ён прыносіць вялікую карысць. Прычым народны садавод не проста расказвае тэорыю, а абавязкова ўсё паказвае на практыцы — на прыкладзе ўласных градак.
— За першыя два тыдні на канал падпісалася 20 тыс. карыстальнікаў, а праз год іх ужо было 100 тыс., — прыводзіць лічбы субяседнік і ўдакладняе, што на самай справе для яго галоўнае не колькасць падпісчыкаў, а карысны кантэнт, якім ён дзеліцца. — Важна, каб людзі атрымлівалі неабходную інфармацыю, далучаліся да земляробства. Каб на агародах у вёсках працавала не толькі старэйшае пакаленне, але і моладзь імкнулася жыць у вёсцы, дзе часта створаны добрыя ўмовы для камфортнага жыцця. Бо калі не будзе людзей у вёсцы, хто будзе карміць насельніцтва ў гарадах? Мне многія сябры гавораць, маўляў, навошта табе градкі, сёння ж усё ёсць у продажы. Але без працы вяскоўцаў апусцеюць магазіны.
Дзмітрый удакладняе, што самае прыемнае для яго — гэта час ураджаю. Калі бачыш вынік сваёй працы: на сонцы загараюць паласатыя кавуны, якія хрусцяць пры разрэзе і куды больш сакавітыя і салодкія, чым магазінныя. З цяпліц даносіцца водар бацвіння, на галінках чырванеюць важкія, мясістыя таматы, а агурочная градка шчодра адорвае маладзенькімі карнішонамі. 
— Значыць, усё атрымалася і ўвесь сезон ты не дарэмна працаваў не складаючы рук, — усміхаецца Дзмітрый Кастрыцкі і, гаворачы пра будучы сезон, дзеліцца планамі: — Убачыў, што адзін садавод вырошчвае брусніцы садовыя. Мне таксама захацелася! Абавязкова пасаджу іх на сваім участку, а пасля падзялюся ўсімі нюансамі з падпісчыкамі.
Напаследак наш герой дае параду тым, хто ўсё часцей задумваецца аб пераездзе з горада ў вёску, але пакуль не адважваецца.
— Жыццё адно, таму нічога не бойцеся, пераязджайце смела. Галоўнае, будзьце гатовы да працы, таму што ў вёсцы так, як у горадзе, не пройдзе. Тут немагчыма прыйсці дадому вечарам, закінуць ногі на канапу і глядзець тэлевізар, — рэзюмуе Дзмітрый Кастрыцкі. — Працаваць давядзецца пастаянна — не толькі восем гадзін у дзень, а часам і па 16. Але вынік вас абавязкова парадуе!
Марына ВАЛАХ, фота Раміля НАСІБУЛІНА, газета «7 дней».
* Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.
