Якія адносіны павінны быць у Беларусі з РФ і іншымі краінамі-суседзямі, Кітаем, ЗША? Вынікі сацдаследавання
Фота з архіва 23 верасня, Мінск . Пераважная большасць грамадзян — 92,6% — лічаць, што Беларусі трэба падтрымліваць добрыя адносіны з усімі дзяржавамі незалежна ад існуючых паміж імі супярэчнасцей. Такія вынікі комплекснага рэспубліканскага сацыялагічнага даследавання, якія датычацца актуальных пытанняў міжнароднага і ўнутранага парадку дня, .
Паводле агульнага меркавання аналітыкаў БІСД, беларусы не ўспрымаюць цяперашнія канфлікты як норму, пры гэтым дакладна ўяўляюць для сябе вобраз будучыні ў міжнародным разрэзе.
Толькі 6,1% рэспандэнтаў не згодны з тым, што Беларусі трэба падтрымліваць добрыя адносіны з усімі дзяржавамі незалежна ад існуючых паміж імі супярэчнасцей. 
Паводле слоў намесніка дырэктара Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў Віталя Пунчанкі, вынікі апытання дэманструюць, што беларусы схільныя самастойна фарміраваць суверэнную ацэнку міжнародных партнёраў Беларусі, узважана і рацыянальна разглядаць адносіны з кожнай дзяржавай паасобку.
Аляксандр Лукашэнка неаднаразова заяўляў, што Беларусь — самая міралюбная краіна і што беларускі народ хоча выключна міру, акцэнтаваў увагу Віталь Пунчанка, звярнуўшы ўвагу, што гімн Беларусі пачынаецца са слоў «Мы, беларусы — мірныя людзі, сэрцам адданыя роднай зямлі…».
«Мір, бяспека і свабода — гэта не проста дзяржаваўтваральныя каштоўнасці беларусаў, а ідэал грамадства, што гістарычна склаўся, важная частка нацыянальнай самасвядомасці народа. Добразычлівасць і міралюбнасць — наш нацыянальны брэнд і аснова культурнага кода», — адзначыў ён.
Паводле слоў намесніка дырэктара БІСД, беларусам уласціва бачыць адносіны з рознымі краінамі ў пазітыўным ключы незалежна ад бягучай геапалітычнай кан’юнктуры.
Намеснік дырэктара БІСД адзначыў, што ў беларускім менталітэце трывала замацаваліся паняцці «памяркоўнасць» і «талерантнасць». Гэта здольнасць мірна ўжывацца з прадстаўнікамі розных нацыянальнасцей і канфесій, што стагоддзямі кавалася на стыку розных культур і рэлігій.
Беларусы ведаюць каштоўнасць міру, упэўнены ён. «Наша краіна на працягу стагоддзяў станавілася арэнай разбуральных войнаў. Самым глыбокім шрамам у нацыянальнай памяці засталася Вялікая Айчынная вайна, у якой загінуў кожны трэці жыхар. Перажытыя трагедыі сфарміравалі ў грамадскай свядомасці беларусаў устойлівае непрыманне насілля і агрэсіі. Галоўнай каштоўнасцю для многіх пакаленняў стала мірнае неба над галавой», — сказаў Віталь Пунчанка.
Паводле яго слоў, Беларусь — адкрытая краіна, у многіх ёсць сваякі, сябры, знаёмыя, якія жывуць у розных кутках планеты (ад Польшчы да Аўстраліі). У ідэале грамадзяне Беларусі хацелі б канструктыўных адносін з усімі краінамі без невырашальных супярэчнасцей.
Інакш кажучы, пры ўсіх складанасцях ва ўзаемадзеянні з некаторымі краінамі, беларусы глядзяць у будучыню нашай міжнароднай палітыкі з аптымізмам і надзеяй.
Якімі павінны быць адносіны Беларусі з іншымі краінамі ў бліжэйшыя гады?
Пры гэтым апытанне чарговы раз пацвердзіла: адрыў Беларусі ад Расіі немагчымы. Віталь Пунчанка адзначыў, што адносіны двух народаў не проста саюзніцкія, а братэрскія. Раней праведзеныя БІСД даследаванні і новыя вынікі паказваюць устойлівую пазітыўную дынаміку ў захаванні прыярытэтнасці расійскага вектара для Беларусі. «Высокія лічбы падтрымкі цесных адносін з Расіяй з’яўляюцца пацвярджэннем дружалюбнай прыхільнасці беларусаў да расіян. Эканамічныя і сацыяльныя перавагі інтэграцыі ў рамках Саюзнай дзяржавы сталі па-сапраўднаму прывабнымі, таму што пашыраюць правы і магчымасці грамадзян у сферах бізнесу, адукацыі, культуры, турызму, міжасобасных зносін», — сказаў ён. 
Вынікі даследавання паказваюць, што адносіны з Кітаем успрымаюцца беларусамі як вельмі перспектыўныя. Па запыце на больш цесныя сувязі Пекін аказаўся адразу за Масквой. Высокая зацікаўленасць грамадзян супадае са стратэгічным курсам на паглыбленне супрацоўніцтва з КНР, у тым ліку ў рамках Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, паўнапраўным членам якой Беларусь стала ў 2024 годзе, заўважыў Віталь Пунчанка. 
Пры гэтым, адзначыў ён, павышаную цікавасць да КНР дэманструе моладзь. Гэта выступае маркерам доўгатэрміновасці беларуска-кітайскага трэка.
Пазіцыя грамадзян у адносінах да ЗША паказала асцярожнасць і стрыманы аптымізм. Паступова фарміруецца гатоўнасць да прагматычнай нармалізацыі ўзаемадзеяння, што грунтуецца на прадукцыйнай камунікацыі Мінска з Вашынгтонам. Паводле слоў намесніка дырэктара БІСД, цяпер намецілася кропка збліжэння інтарэсаў беларусаў і цяперашняга кіраўніцтва Штатаў, якое дэкларуе імкненне спыніць канфлікт ля нашых граніц. Пры гэтым па-ранейшаму прасочваецца нявызначанасць грамадзян, што адназначна можна звязаць са шматгадовым палітыка-эканамічным націскам на Беларусь з боку Белага дома. 
Шматвяковая гісторыя шмат у чым фарміруе стаўленне беларусаў да суседніх народаў, адзначыў Віталь Пунчанка. Таму нават на фоне бягучай палітыкі кіраўніцтва Польшчы, Літвы, Латвіі і Украіны колькасць тых, хто выступае за больш цесныя адносіны з гэтымі краінамі ў бліжэйшыя гады, прыкладна ўтрая перавышае долю прыхільнікаў менш цесных сувязей і амаль удвая — тых, хто аддае перавагу захаванню статусу-кво. Апытанне зафіксавала падобную карціну ўспрымання перспектыў адносін з усімі чатырма дзяржавамі.
«Пастаянны інфармацыйны націск гэтых краін на Мінск, разлічаны прадставіць беларускую ўладу ў негатыўным святле, прывялі да адваротнага выніку. Цікавасць беларускага насельніцтва да «недружалюбных» дзяржаў зніжаецца, адносіны да іх размываюцца, становяцца ўсё больш нявызначанымі. Тым не менш значная частка рэспандэнтаў па-ранейшаму лічыць пажаданым паляпшэнне ўзаемадзеяння з суседзямі, праводзячы адрозненне паміж народамі і дзеючымі ўрадамі», — заўважыў ён.
У пытанні ўзаемадзеяння са «складанымі заходнімі партнёрамі» грамадзяне праяўляюць палітычную мудрасць і асцярожнасць. Вынікі апытання пацвярджаюць гіпотэзу аб высокім крэдыце даверу знешнепалітычнаму курсу дзяржавы, у тым ліку па выбудоўванні адносін з ЗША, краінамі Балтыі, Польшчай, а таксама з Украінай.
У цэлым, падкрэсліў намеснік дырэктара БІСД, беларускаму грамадству ўдаецца захоўваць разважлівасць і бесканфліктнае мысленне нават ва ўмовах міжцывілізацыйнага процістаяння. У гэтым наша сіла і ўнікальнасць.
Сацдаследаванне праводзіў у ліпені — жніўні Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі па заказе Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (БІСД). У ім прынялі ўдзел 2045 рэспандэнтаў з усіх рэгіёнаў краіны. Першую частку вынікаў сацдаследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прэзентавалі ў Мінску 10 верасня. Другая — па грамадска-палітычнай тэматыцы — была прадстаўлена 16 верасня. Сёння сацыёлагі падзяліліся вынікамі трэцяй часткі сацдаследавання, якое датычыцца актуальных пытанняў міжнароднага і ўнутранага парадку дня.
