Якімі будуць працэнтныя стаўкі па крэдытах, ці абмяжуюць камісію ў банках? Нацбанк аб грашова-крэдытнай палітыцы на 2026 год
Фота з архіва 16 снежня, Мінск . Старшыня праўлення Нацыянальнага банка Раман Галоўчанка ў размове з журналістамі расказаў аб асноўных напрамках грашова-крэдытнай палітыкі Беларусі на 2026 год, якія былі зацверджаны сёння на пасяджэнні праўлення Нацбанка,
«Для захавання цэнавай стабільнасці мы будзем, вядома ж, кантраляваць рост грашовага прапанавання. На гэта звяртаў увагу і кіраўнік дзяржавы, таму з боку Нацыянальнага банка мы задзейнічаем усе існуючыя ў распараджэнні інструменты. Важна адзначыць, што грашовае прапанаванне павінна фарміравацца на ўзроўні, які забяспечвае як устойлівую нізкую інфляцыю, так і задавальненне плацежаздольнага попыту эканомікі на грошы. Паводле нашых ацэнак, грашовая маса павялічыцца ў наступным годзе на ўзроўні 10-12 працэнтаў. Курс беларускага рубля застанецца плаваючым, гэта значыць па-ранейшаму будзе залежаць выключна ад попыту і прапанавання валюты на ўнутраным рынку», — сказаў Раман Галоўчанка.
У ліку ключавых напрамкаў дзейнасці Нацыянальнага банка застанецца таксама рэгуляванне дзейнасці банкаў, іншых фінансавых інстытутаў краіны, фінансавага рынку, а таксама забеспячэнне бесперабойнай работы плацежных сістэм і плацежнага рынку. «Адна з важнейшых задач у гэтай сферы — гэта захаваць баланс паміж абмежаваннем рызык для фінансавай стабільнасці і падтрыманнем даступнасці крэдытавання для рэальнага сектара эканомікі. У тым ліку ў фокусе ўвагі будзе захаванне якасці крэдытнага партфеля банкаў і нябанкаўскіх арганізацый, а таксама іх работа з прадпрыемствамі па зніжэнні праблемнай запазычанасці, узровень крэдытнай нагрузкі на домагаспадарку, узмацненне абароненасці спажыўцоў фінансавых паслуг, павышэнне фінансавай дасведчанасці насельніцтва і меры, якія прымаюцца банкамі па інфармацыйнай бяспецы і папярэджанні махлярства», — адзначыў старшыня праўлення Нацбанка.
Прадоўжыцца актыўная работа Нацыянальнага банка з банкамі па развіцці плацежнай інфраструктуры і безнаяўных рознічных плацяжоў, у тым ліку за кошт аптымізацыі камісійных узнагарод. «Было ўжо анансавана, і я яшчэ раз паўтару, што ў бліжэйшы час мы прымем адпаведнае рашэнне па пашырэнні пераліку бясплатных паслуг, якія аказваюцца банкам, у першую чаргу для фізічных асоб, і абмежаванні памеру камісійных узнагарод, якія спаганяюцца банкам за ажыццяўленне аперацый, каб яны ўсе былі эканамічна абгрунтаванымі і мэтазгоднымі», — адзначыў Раман Галоўчанка.
Забеспячэнне цэнавай і фінансавай стабільнасці — фундамент для ўстойлівага эканамічнага развіцця краіны. «Таму ў наступным годзе запланавана маштабная работа па павышэнні ўключанасці фінансавага сектара ў падтрыманне эканамічнага развіцця нашай дзяржавы. Банкі будуць арыентаваны на максімальнае задавальненне плацежаздольнага попыту з боку эканомікі. Паводле нашых ацэнак, патрабаванні банкаў да эканомікі вырастуць у дыяпазоне ад 9 працэнтаў да 11 працэнтаў, што дастаткова для выканання мэтавага паказчыка па росце ВУП. Адначасова чакаецца захаванне інтарэсу да прыцягнення фінансавых рэсурсаў праз заключэнне дагавораў лізінгу. Пры прадастаўленні фінансавых рэсурсаў, як і ў гэтым годзе, нашым арыенцірам будзе падтрымка прадпрыемстваў. У першую чаргу тых, хто праводзіць актыўную мадэрнізацыю вытворчасці, тых, хто выпускае экспартныя і імпартазамяшчальныя тавары, а таксама суб’ектаў малога і сярэдняга бізнесу. Гэта значыць, што кожны банк павінен быць нацэлены на выкананне задачы, пастаўленай Прэзідэнтам, па нарошчванні інвестыцыйнага фінансавання. Гэты напрамак таксама захаваецца ў ліку прыярытэтных на наступны год. Што датычыцца кошту пазыковых рэсурсаў, то яго росту не чакаецца. Працэнтныя стаўкі па новых рыначных крэдытах у нацыянальнай валюце ацэньваюцца на ўзроўні 11,5-14 працэнтаў, пры гэтым банкі па-ранейшаму будуць арыентаваны на фарміраванне больш нізкай працэнтнай стаўкі па інвестыцыйных крэдытах. Згодна з прагнозам, яна будзе знаходзіцца ў дыяпазоне ад 10 працэнтаў да 12 працэнтаў гадавых у сярэднім за 2026 год», — абазначыў кіраўнік Нацбанка.
Таксама ў фокусе ўвагі Нацыянальнага банка застанецца развіццё банкамі партнёрскіх праграм з беларускімі вытворцамі і выдача спажывецкіх крэдытаў для набыцця тавараў айчыннай вытворчасці.
Перад банкаўскай сістэмай будуць стаяць і задачы па фарміраванні надзейнай рэсурснай базы для задавальнення патрэбнасцей эканомікі. «Што для гэтага трэба зрабіць? Вядома, трэба будзе павялічыць прыток так званых доўгіх грошай у эканоміку, гэта значыць грошай, якія размяшчаюцца ў банкаўскай сістэме насельніцтвам і юрыдычнымі асобамі. У першую чаргу гэта тэрміновыя безадзыўныя дэпазіты ў беларускіх рублях з тэрмінам размяшчэння звыш аднаго года. Мы лічым, што рэалізацыя гэтай задачы ў бягучым 2025 годзе дастаткова паспяхова прайшла. Мы бачым устойлівы давер у першую чаргу нашых грамадзян да доўгатэрміновых зберажэнняў на тэрмін больш як адзін год. Ставім задачу пераходу на наступны этап — гэта стварэнне ўмоў для прыцягнення ўкладаў на тэрмін тры гады і даўжэй», — праінфармаваў старшыня праўлення Нацбанка.
«Мы захоўваем пераемнасць курсу, якая праводзіўся ў бягучым годзе. Нацыянальны банк не чакае нейкіх рэзкіх змяненняў на валютным і фінансавым рынку, таму будзе прадаўжацца спакойная работа ў рамках вывераных параметраў, якія мы вызначылі. Усе параметры, якія былі сёння прыняты ў ліку асноўных напрамкаў грашова-крэдытнай палітыкі, поўнасцю ўзгадняюцца з задачамі, якія прадугледжаны ў праекце праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця краіны на наступную пяцігодку. Упэўнены, што нам удасца сфарміраваць неабходныя макраэканамічныя ўмовы для выканання тых задач, якія закладзены ў праграме», — сказаў на заканчэнне Раман Галоўчанка.
